Όταν αγχωνόμαστε, συχνά παρατηρούμε τον εαυτό μας να παίρνει μια ξαφνική βαθιά ανάσα ή να αναστενάζει χωρίς να το σκεφτεί. Αυτή η αντίδραση δεν είναι τυχαία. Το άγχος επηρεάζει άμεσα το νευρικό σύστημα και, κατά συνέπεια, τον τρόπο με τον οποίο αναπνέουμε. Οι βαθιές αναπνοές μπορεί να αποτελούν μέρος της προσπάθειας του οργανισμού να προσαρμοστεί στην ένταση και να επαναφέρει μια πιο σταθερή κατάσταση.
Σε στιγμές άγχους, ο οργανισμός ενεργοποιεί τον μηχανισμό της «μάχης ή φυγής». Η καρδιά μπορεί να χτυπά πιο γρήγορα, οι μύες να βρίσκονται σε ένταση και η αναπνοή να γίνεται πιο γρήγορη ή πιο ρηχή. Το σώμα προετοιμάζεται, σαν να πρέπει να ανταποκριθεί σε έναν άμεσο κίνδυνο, ακόμη κι αν η αιτία του άγχους είναι μια προθεσμία, μια δύσκολη συζήτηση ή μια καθημερινή ανησυχία.
Η ρηχή και γρήγορη αναπνοή μπορεί να δημιουργήσει την αίσθηση ότι δεν παίρνουμε αρκετό αέρα. Τότε εμφανίζεται συχνά η ανάγκη για μια βαθύτερη εισπνοή. Αυτό το «αναστεναγμό» μπορεί να βοηθήσει στην αλλαγή του ρυθμού της αναπνοής και να δώσει προσωρινά την αίσθηση ανακούφισης.
Οι βαθιές, αργές αναπνοές μπορούν επίσης να επηρεάσουν το νευρικό σύστημα που συνδέεται με την κατάσταση ηρεμίας και αποκατάστασης. Όταν η εκπνοή γίνεται πιο αργά και ελεγχόμενα, το σώμα μπορεί σταδιακά να μειώσει μέρος της έντασης που έχει δημιουργηθεί. Για αυτό πολλές τεχνικές χαλάρωσης βασίζονται στην αργή, ρυθμική αναπνοή.
Δεν σημαίνει, βέβαια, ότι κάθε βαθιά ανάσα είναι σημάδι άγχους. Μπορεί να πάρουμε μια βαθιά αναπνοή όταν είμαστε κουρασμένοι, όταν χρειαζόμαστε περισσότερη συγκέντρωση ή ακόμη και χωρίς να υπάρχει κάποια προφανής αιτία. Η αναπνοή ρυθμίζεται συνεχώς από τον οργανισμό και προσαρμόζεται στις ανάγκες του.
Όταν όμως βρισκόμαστε υπό πίεση, η αναπνοή μπορεί να γίνει ένας από τους πρώτους μηχανισμούς που αλλάζουν. Η συνειδητή παρατήρησή της μπορεί να βοηθήσει να αναγνωρίσουμε την ένταση. Μερικές αργές αναπνοές, με ήρεμη εισπνοή και ακόμη πιο αργή εκπνοή, μπορούν να προσφέρουν ένα μικρό διάλειμμα και να βοηθήσουν το σώμα να επιστρέψει σε πιο σταθερό ρυθμό.
Έτσι, η βαθιά ανάσα που παίρνουμε όταν αγχωνόμαστε δεν είναι απλώς μια συνήθεια. Είναι μέρος της στενής σχέσης ανάμεσα στην αναπνοή, το νευρικό σύστημα και τον τρόπο με τον οποίο ο οργανισμός αντιδρά στην ένταση.
