Μερικές κουταλιές παγωτό ή μια μεγάλη γουλιά παγωμένου ροφήματος μπορεί ξαφνικά να προκαλέσουν έναν έντονο, σύντομο πόνο στο μέτωπο. Το φαινόμενο είναι γνωστό ως «brain freeze» ή «πονοκέφαλος από παγωτό» και, παρά το όνομά του, ο εγκέφαλος δεν παγώνει πραγματικά.
Η ενόχληση προκαλείται όταν πολύ χαμηλή θερμοκρασία έρχεται απότομα σε επαφή με τον ουρανίσκο και το πίσω μέρος του στόματος. Οι ιστοί σε αυτή την περιοχή διαθέτουν πολλά νεύρα και αιμοφόρα αγγεία. Η απότομη ψύξη ενεργοποιεί ένα αντανακλαστικό που συνδέεται με τις νευρικές οδούς της περιοχής και προκαλεί μια γρήγορη αλλαγή στη διάμετρο των αιμοφόρων αγγείων.
Ο εγκέφαλος δεν διαθέτει τους ίδιους υποδοχείς πόνου που βρίσκονται στο δέρμα, όμως οι νευρικές ίνες που μεταφέρουν αισθήσεις από το πρόσωπο και το στόμα μπορούν να μεταδώσουν το σήμα. Ο πόνος γίνεται αισθητός κυρίως στο μέτωπο ή γύρω από τα μάτια, παρότι το αρχικό ερέθισμα βρίσκεται στο στόμα.
Το φαινόμενο συνήθως εμφανίζεται όταν τρώμε ή πίνουμε κάτι πολύ κρύο γρήγορα. Η ταχύτητα κατανάλωσης παίζει επομένως ρόλο, καθώς όσο πιο απότομα ψύχεται η περιοχή τόσο πιθανότερο είναι να ενεργοποιηθεί η συγκεκριμένη αντίδραση.
Το καλό είναι ότι ο «πονοκέφαλος από παγωτό» διαρκεί συνήθως μόνο λίγα δευτερόλεπτα ή μερικά λεπτά και υποχωρεί χωρίς θεραπεία. Αν σταματήσουμε να καταναλώνουμε το παγωμένο τρόφιμο και αφήσουμε το στόμα να επανέλθει σε φυσιολογική θερμοκρασία, η ενόχληση συνήθως εξαφανίζεται γρήγορα.
Έτσι, την επόμενη φορά που θα αισθανθούμε αυτόν τον ξαφνικό πόνο μετά από ένα παγωτό, δεν σημαίνει ότι «πάγωσε» ο εγκέφαλός μας. Πρόκειται για μια σύντομη αντίδραση του νευρικού και αγγειακού συστήματος στην απότομη έκθεση του στόματος στο κρύο.
