Όταν έχουμε μια λοίμωξη, είναι συνηθισμένο να παρατηρούμε μικρά, ευαίσθητα εξογκώματα στον λαιμό, κάτω από τη γνάθο ή σε άλλες περιοχές του σώματος. Πρόκειται συνήθως για διογκωμένους λεμφαδένες, οι οποίοι αποτελούν σημαντικό μέρος του ανοσοποιητικού συστήματος. Το πρήξιμό τους δεν είναι απαραίτητα κάτι ανησυχητικό· συχνά αποτελεί ένδειξη ότι ο οργανισμός έχει ενεργοποιήσει τις άμυνές του.
Οι λεμφαδένες είναι μικρές δομές που βρίσκονται κατά μήκος του λεμφικού συστήματος. Μέσα σε αυτούς υπάρχουν κύτταρα του ανοσοποιητικού, όπως λεμφοκύτταρα, τα οποία συμμετέχουν στην αναγνώριση και αντιμετώπιση μικροοργανισμών. Το λεμφικό υγρό περνά μέσα από τους λεμφαδένες, μεταφέροντας κύτταρα, πρωτεΐνες και άλλα στοιχεία που σχετίζονται με την ανοσολογική άμυνα.
Όταν ένας ιός ή ένα βακτήριο προκαλεί λοίμωξη σε μια περιοχή του σώματος, αντιγόνα και άλλα σήματα από την περιοχή μπορούν να φτάσουν στους κοντινούς λεμφαδένες. Εκεί ενεργοποιούνται κύτταρα του ανοσοποιητικού και αρχίζει μια πιο έντονη ανοσολογική αντίδραση. Τα λεμφοκύτταρα μπορεί να πολλαπλασιαστούν, ενώ συγκεντρώνονται και άλλα κύτταρα και ουσίες που συμμετέχουν στην αντιμετώπιση της λοίμωξης.
Όλες αυτές οι αλλαγές μπορούν να αυξήσουν προσωρινά το μέγεθος του λεμφαδένα. Για αυτό, μια λοίμωξη στον λαιμό ή στο αναπνευστικό σύστημα μπορεί να συνοδεύεται από διογκωμένους λεμφαδένες στην περιοχή του λαιμού. Αντίστοιχα, μια λοίμωξη σε άλλο σημείο μπορεί να προκαλέσει διόγκωση των λεμφαδένων που αποχετεύουν λεμφικό υγρό από εκείνη την περιοχή.
Οι διογκωμένοι λεμφαδένες μπορεί να είναι ευαίσθητοι ή να πονούν όταν τους αγγίζουμε. Συνήθως υποχωρούν σταδιακά καθώς το ανοσοποιητικό σύστημα αντιμετωπίζει τη λοίμωξη, αν και μπορεί να παραμείνουν ελαφρώς διογκωμένοι για κάποιο διάστημα μετά την υποχώρηση των υπόλοιπων συμπτωμάτων.
Δεν προκαλούνται, όμως, όλες οι διογκώσεις από λοιμώξεις. Εάν ένας λεμφαδένας παραμένει διογκωμένος για μεγάλο χρονικό διάστημα, μεγαλώνει, είναι πολύ σκληρός ή συνοδεύεται από ανεξήγητα συμπτώματα, χρειάζεται ιατρική αξιολόγηση.
Το πρήξιμο των λεμφαδένων, επομένως, αποτελεί συχνά ορατό σημάδι της δραστηριότητας του ανοσοποιητικού συστήματος. Είναι ένας τρόπος με τον οποίο ο οργανισμός συγκεντρώνει και ενεργοποιεί τις άμυνές του απέναντι σε έναν εισβολέα.
