Το χασμουρητό είναι μια από τις πιο συνηθισμένες και ταυτόχρονα παράξενες αντιδράσεις του ανθρώπινου σώματος. Συχνά συνοδεύεται από ένα απρόσμενο φαινόμενο: τα μάτια γεμίζουν δάκρυα, ακόμη και όταν δεν νιώθουμε συγκίνηση, πόνο ή λύπη. Η εξήγηση βρίσκεται κυρίως στον τρόπο με τον οποίο κινούνται οι μύες γύρω από τα μάτια κατά τη διάρκεια ενός έντονου χασμουρητού.
Όταν χασμουριόμαστε, ανοίγουμε διάπλατα το στόμα και συσπώνται αρκετοί μύες του προσώπου. Παράλληλα, τα βλέφαρα μπορεί να κλείσουν μερικώς και οι μύες γύρω από τα μάτια να πιεστούν. Αυτή η πίεση επηρεάζει προσωρινά το σύστημα που είναι υπεύθυνο για την παραγωγή και την αποχέτευση των δακρύων.
Τα δάκρυα παράγονται κυρίως από τους δακρυϊκούς αδένες, οι οποίοι βρίσκονται στην περιοχή πάνω και προς την εξωτερική πλευρά κάθε ματιού. Στη συνέχεια, το υγρό απλώνεται πάνω στην επιφάνεια του ματιού κάθε φορά που ανοιγοκλείνουμε τα βλέφαρα και απομακρύνεται μέσω μικρών αγωγών που καταλήγουν στη ρινική κοιλότητα.
Κατά τη διάρκεια ενός δυνατού χασμουρητού, οι συσπάσεις των μυών γύρω από τα μάτια μπορούν να πιέσουν προσωρινά τους δακρυϊκούς πόρους και να αλλάξουν την κανονική αποχέτευση των δακρύων. Παράλληλα, η έντονη κίνηση των βλεφάρων μπορεί να προκαλέσει μεγαλύτερη εξάπλωση του δακρυϊκού υγρού στην επιφάνεια του ματιού. Όταν η ποσότητα του υγρού ξεπεράσει προσωρινά την ικανότητα αποχέτευσης, μερικά δάκρυα καταλήγουν να κυλούν προς τα έξω.
Δεν χασμουριούνται, όμως, όλοι οι άνθρωποι με τον ίδιο τρόπο ούτε δακρύζουν κάθε φορά. Η ένταση του χασμουρητού, η ανατομία του προσώπου, η κατάσταση των ματιών και το επίπεδο υγρασίας του περιβάλλοντος μπορούν να επηρεάσουν το φαινόμενο.
Αν τα μάτια δακρύζουν συχνά χωρίς προφανή λόγο, συνοδεύονται από πόνο, έντονο ερεθισμό, κοκκίνισμα ή αλλαγές στην όραση, το σύμπτωμα δεν θα πρέπει να αποδίδεται απλώς στο χασμουρητό και χρειάζεται αξιολόγηση από ειδικό.
Έτσι, τα δάκρυα που εμφανίζονται όταν χασμουριόμαστε δεν αποτελούν ένδειξη συναισθηματικής φόρτισης. Είναι κυρίως ένα φυσιολογικό αποτέλεσμα της συνεργασίας ανάμεσα στους μύες του προσώπου, τα βλέφαρα και το πολύπλοκο σύστημα παραγωγής και αποχέτευσης των δακρύων.
