Η όραση μπορεί να παραμένει φαινομενικά φυσιολογική ακόμη και όταν έχει αρχίσει να αναπτύσσεται μια σοβαρή οφθαλμολογική πάθηση. Το γλαύκωμα αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα, καθώς μπορεί να προκαλέσει προοδευτική βλάβη στο οπτικό νεύρο χωρίς εμφανή συμπτώματα στα αρχικά στάδια.
Το οπτικό νεύρο μεταφέρει τις οπτικές πληροφορίες από το μάτι στον εγκέφαλο. Στο γλαύκωμα, τα νευρικά κύτταρα που συμμετέχουν σε αυτή τη διαδικασία καταστρέφονται σταδιακά. Η αυξημένη ενδοφθάλμια πίεση είναι σημαντικός παράγοντας κινδύνου, αλλά η νόσος μπορεί να εμφανιστεί και σε ανθρώπους των οποίων η πίεση βρίσκεται μέσα σε φυσιολογικά όρια.
Η συχνότερη μορφή, το γλαύκωμα ανοικτής γωνίας, εξελίσσεται συνήθως αργά. Η απώλεια της περιφερικής όρασης μπορεί να περάσει απαρατήρητη, επειδή το άλλο μάτι συχνά αντισταθμίζει μέρος της δυσκολίας. Όταν η βλάβη γίνει αντιληπτή, μπορεί ήδη να έχει προχωρήσει.
Υπάρχει και το οξύ γλαύκωμα κλειστής γωνίας, το οποίο εμφανίζεται απότομα και αποτελεί επείγουσα κατάσταση. Μπορεί να προκαλέσει έντονο πόνο στο μάτι, κοκκίνισμα, θολή όραση, φωτοστέφανα γύρω από τα φώτα, πονοκέφαλο, ναυτία ή εμετό. Σε αυτή την περίπτωση απαιτείται άμεση οφθαλμολογική αντιμετώπιση.
Η διάγνωση γίνεται από οφθαλμίατρο και μπορεί να περιλαμβάνει μέτρηση της ενδοφθάλμιας πίεσης, εξέταση του οπτικού νεύρου, έλεγχο του οπτικού πεδίου και απεικονιστικές εξετάσεις των νευρικών ινών. Κανένα μεμονωμένο τεστ δεν αρκεί πάντοτε για να αποκλείσει τη νόσο.
Ο κίνδυνος αυξάνεται με την ηλικία, ενώ σημαντικό ρόλο μπορεί να έχουν το οικογενειακό ιστορικό και ορισμένες άλλες παθήσεις ή ανατομικά χαρακτηριστικά του ματιού.
Η θεραπεία συνήθως στοχεύει στη μείωση της ενδοφθάλμιας πίεσης, με οφθαλμικές σταγόνες, λέιζερ ή χειρουργική επέμβαση, ανάλογα με την περίπτωση. Η βλάβη που έχει ήδη προκληθεί δεν αποκαθίσταται, αλλά η έγκαιρη θεραπεία μπορεί να επιβραδύνει την εξέλιξη.
Οι τακτικές εξετάσεις είναι ιδιαίτερα σημαντικές για όσους έχουν αυξημένο κίνδυνο, ακόμη κι όταν βλέπουν καθαρά.
