Η αφρικανική σκόνη αποτελεί ένα φυσικό φαινόμενο που παρατηρείται κυρίως την άνοιξη και το καλοκαίρι, όταν ισχυροί νοτιάδες μεταφέρουν λεπτά σωματίδια σκόνης από τις ερήμους της Σαχάρας σε ευρωπαϊκές χώρες, συμπεριλαμβανομένης της Ελλάδας. Αν και η παρουσία σκόνης στην ατμόσφαιρα θεωρείται φυσιολογική, η παρατεταμένη έκθεση μπορεί να έχει σημαντικές επιπτώσεις στην υγεία, ιδιαίτερα για ευπαθείς ομάδες.
Τα μικροσωματίδια της σκόνης μπορούν να εισέλθουν στους πνεύμονες και να προκαλέσουν ερεθισμό του αναπνευστικού συστήματος. Οι άνθρωποι με άσθμα, χρόνια αποφρακτική πνευμονοπάθεια ή αλλεργίες μπορεί να εμφανίσουν έντονα συμπτώματα, όπως βήχα, δύσπνοια, πρήξιμο στους αεραγωγούς και αυξημένη ανάγκη χρήσης φαρμάκων. Ακόμη και υγιή άτομα μπορεί να βιώσουν προσωρινή ερεθιστικότητα στους πνεύμονες και τολμηρά αναπνευστικά συμπτώματα, ιδιαίτερα αν βρίσκονται σε περιοχές με υψηλή συγκέντρωση σωματιδίων.
Η αφρικανική σκόνη επηρεάζει επίσης τα μάτια και το δέρμα. Η επαφή με τα λεπτά σωματίδια μπορεί να προκαλέσει ερυθρότητα, κνησμό ή δάκρυσμα, ενώ τα άτομα με ευαίσθητο δέρμα μπορεί να εμφανίσουν ξηρότητα ή ήπιες δερματικές αντιδράσεις. Επιπλέον, η σκόνη μπορεί να μεταφέρει μικροοργανισμούς ή αλλεργιογόνα, αυξάνοντας τον κίνδυνο λοιμώξεων ή αλλεργικών αντιδράσεων.
Οι επιπτώσεις στην καρδιαγγειακή υγεία έχουν επίσης τεκμηριωθεί. Μελέτες δείχνουν ότι η έκθεση σε υψηλά επίπεδα σωματιδίων αυξάνει τον κίνδυνο φλεγμονών και αρρυθμιών, ενώ μπορεί να επιβαρύνει ασθενείς με προϋπάρχουσες καρδιακές παθήσεις. Η σκόνη μπορεί να προκαλέσει αύξηση της αρτηριακής πίεσης και επιδείνωση συμπτωμάτων σε άτομα με καρδιοπάθειες.
Για την προστασία της υγείας κατά τη διάρκεια φαινομένων αφρικανικής σκόνης, οι ειδικοί συνιστούν να περιορίζονται οι άσκοπες μετακινήσεις, να παραμένουμε σε εσωτερικούς χώρους με καθαρό αέρα, να χρησιμοποιούνται μάσκες υψηλής προστασίας όταν η παραμονή σε εξωτερικούς χώρους είναι αναπόφευκτη και να γίνεται σχολαστική υγιεινή χεριών, ματιών και δέρματος. Ιδιαίτερη προσοχή πρέπει να δίνεται σε ηλικιωμένους, παιδιά και άτομα με χρόνιες ασθένειες, που είναι πιο ευάλωτοι στις αρνητικές επιπτώσεις της σκόνης.
Συνολικά, η αφρικανική σκόνη δεν είναι απλώς ενοχλητικό φαινόμενο· η κατανόηση των επιπτώσεων και η λήψη προληπτικών μέτρων μπορεί να προστατεύσει την αναπνευστική, δερματική και καρδιαγγειακή υγεία, μειώνοντας τους κινδύνους κατά τις περιόδους έντονης παρουσίας της.
