Η ικανότητα ορισμένων ανθρώπων να μπαίνουν στη θέση του άλλο και να νιώθουν πραγματικά πως αισθάνονται λέγεται ενσυναίσθηση. Κι αυτό μπορεί να είναι μεταδοτικό λένε οι επιστήμονες.
Αυτό είναι το συμπέρασμα μιας νέας μελέτης από μια διεθνή ομάδα ερευνητών, η οποία διεξήγαγε τέσσερα ξεχωριστά πειράματα σχεδιασμένα να μετρήσουν τις αλλαγές στην ενσυναίσθηση με βάση τις ενέργειες περισσότερων από 50 εθελοντών.
![](https://ygeiatora.gr/wp-content/uploads/2018/07/dummy-ad-300x250-1.jpg)
Τα ευρήματα της μελέτης
Οι αξιολογήσεις των συμμετεχόντων έδειξαν ότι τα επίπεδα ενσυναίσθησης άλλαζαν μετά την παρατήρηση των αντιδράσεων των άλλων, υποδηλώνοντας ότι η φροντίδα και η ανησυχία για τους άλλους θα μπορούσε να μεταδοθεί εάν την εξέφραζαν αρκετοί άνθρωποι. Η μελέτη επίσης έδειξε ότι η έλλειψη ενσυναίσθησης μπορεί επίσης να είναι “μεταδοτική”.
“Ανάλογα με το αν παρατηρήθηκαν αντιδράσεις ενσυναίσθησης ή μη, οι βαθμολογίες ενσυναίσθησης αυξήθηκαν ή μειώθηκαν”, λέει ο νευροεπιστήμονας Grit Hein, από το Πανεπιστήμιο του Würzburg στη Γερμανία.
Και στα τέσσερα πειράματα, τα ατομικά επίπεδα ενσυναίσθησης μετρήθηκαν για πρώτη φορά, αφού οι συμμετέχοντες παρακολούθησαν ένα βίντεο ενός διαδηλωτή που λάμβανε επώδυνη ηλεκτροδιέγερση στο χέρι του. Στη συνέχεια τους έδειξαν άλλα άτομα να ανταποκρίνονται στα ίδια βίντεο και τα επίπεδα ενσυναίσθησής τους μετρήθηκαν ξανά.
Το να βλέπεις τους άλλους να αντιδρούν με ενσυναίσθηση αύξανε τα σημάδια ενσυναίσθησης στους συμμετέχοντες. Επομένως, η ενσυναίσθηση που δείχνουμε φαίνεται ότι μπορεί να επηρεαστεί από τους ανθρώπους και το περιβάλλον γύρω μας.
Ένα από αυτά τα πειράματα περιείχε μαγνητική τομογραφία (fMRI), η οποία επέτρεψε στους ερευνητές να μετρήσουν τη νευρική δραστηριότητα συγκεκριμένων περιοχών του εγκεφάλου. Αλλαγές παρατηρήθηκαν στην πρόσθια περιοχή της νησίδας, η οποία στο παρελθόν είχε συνδεθεί με την ενσυναίσθηση. Με τη βοήθεια ορισμένων μαθηματικών μοντέλων, η ομάδα έδειξε ότι οι αλλαγές ενσυναίσθησης πιθανότατα έχουν μια βάση στην πραγματική μάθηση και όχι στη μίμηση ή στην ευχαρίστηση των ανθρώπων.
“Τα καλά νέα από τις μελέτες μας είναι ότι έχουμε τα μέσα να διαμορφώσουμε την ικανότητα ενσυναίσθησης στους ενήλικες μέσω κατάλληλων μέτρων και προς τις δύο κατευθύνσεις”, λέει ο Hein.
Τι είναι η ενσυναίσθηση;
Η ενσυναίσθηση είναι η ικανότητα να κατανοούμε τι νιώθουν οι άλλοι άνθρωποι, να είμαστε σε θέση να δούμε τα πράγματα από τη δική τους οπτική και να φανταστούμε τον εαυτό μας στη θέση τους. Να μπορούμε να μπούμε δηλαδή στα “παπούτσια του άλλου”, να νιώσουμε αυτό που νιώθει, να βιώσουμε τα συναισθήματα, τις σκέψεις και την εμπειρία του.
Ορίζεται ως η συναισθηματική ταύτιση με την ψυχική κατάσταση ενός άλλου ατόμου, έχοντας παράλληλα όμως και την ικανότητα να κατανοούμε τις σκέψεις και τα κίνητρά του. Μέσω αυτής μπορούμε ουσιαστικά να σκεφτούμε και να αντιληφθούμε πέρα από τα δικά μας όρια. Αποτελεί ένα από τα κύρια χαρακτηριστικά της συναισθηματικής νοημοσύνης και παίζει κρίσιμο ρόλο στις διαπροσωπικές μας σχέσεις, προάγοντας την ανταλλαγή εμπειριών, αναγκών και επιθυμιών, όπως επίσης και την ουσιαστική ανθρώπινη επικοινωνία.
Το να μπορούμε να κατανοήσουμε την προοπτική των άλλων μπορεί να ευθύνεται ακόμη και για τα ίδια τα θεμέλια του σύγχρονου πολιτισμού, έχουν προτείνει ορισμένες έρευνες.
Που μπορεί να χρησιμεύσει αυτή η μελέτη;
Αυτή δεν είναι η πρώτη μελέτη που υποδηλώνει ότι η ενσυναίσθηση (ή η έλλειψή της) θα μπορούσε να είναι μεταδοτική και τα ευρήματα μπορεί να είναι χρήσιμα σε όλα τα είδη σεναρίων – ιδίως στον εργασιακό χώρο. Ένας χώρος που στερείται ενσυναίσθησης έχει τη δυνατότητα να κάνει τους εργαζόμενους λιγότερο προσεκτικούς και λιγότερο πιθανό να σκέφτονται τους άλλους, για παράδειγμα.
“Για να ευδοκιμήσει μακροπρόθεσμα η ενσυναίσθηση, απαιτεί αμοιβαίο σεβασμό”, λέει ο Hein. “Μπορεί κανείς να σεβαστεί κάποιον χωρίς να έχει ενσυναίσθηση για αυτό το άτομο, αλλά είναι δύσκολο να αναπτύξει ενσυναίσθηση εάν το άλλο άτομο δεν είναι σεβαστό ως άνθρωπος ή εάν η ασέβεια γίνεται αποδεκτή στην κοινωνία”.