Η Τεχνητή Νοημοσύνη (ΤΝ) έχει φέρει επανάσταση στον τρόπο που ζούμε, εργαζόμαστε και επικοινωνούμε, αλλά ταυτόχρονα εγείρει σημαντικά ερωτήματα για την ψυχική υγεία. Από έξυπνες εφαρμογές και chatbots μέχρι αλγορίθμους κοινωνικών δικτύων, η ΤΝ επηρεάζει τον τρόπο που αλληλεπιδρούμε με τον κόσμο και με τον εαυτό μας. Σύμφωνα με πρόσφατες έρευνες, η υπερβολική χρήση και η εξάρτηση από τεχνολογίες ΤΝ μπορεί να οδηγήσει σε άγχος, κατάθλιψη, μοναξιά και συναισθηματική εξάντληση.
Ένας βασικός μηχανισμός είναι η ψηφιακή σύγκριση και η αίσθηση ανεπάρκειας που δημιουργούν οι πλατφόρμες με ΤΝ. Για παράδειγμα, τα social media χρησιμοποιούν αλγόριθμους για να προβάλλουν περιεχόμενο που ταιριάζει στις προτιμήσεις του χρήστη, δημιουργώντας συχνά ψευδείς προσδοκίες και ιδανικές εικόνες ζωής. Οι χρήστες, ιδίως οι νέοι, συγκρίνουν τον εαυτό τους με αυτά τα «ιδανικά» πρότυπα, κάτι που μπορεί να μειώσει την αυτοεκτίμηση και να αυξήσει το στρες.
Η ΤΝ επηρεάζει επίσης την εργασιακή ψυχική υγεία. Τα έξυπνα συστήματα αξιολόγησης απόδοσης και οι αυτοματοποιημένες διαδικασίες μπορούν να προκαλέσουν πίεση, αβεβαιότητα και φόβο αντικατάστασης από μηχανές. Οι εργαζόμενοι συχνά νιώθουν ότι παρακολουθούνται συνεχώς ή ότι οι αποφάσεις τους κρίνονται αυστηρά από αλγορίθμους, γεγονός που ενισχύει το άγχος και τη δυσαρέσκεια.
Άλλο ένα ζήτημα είναι η κοινωνική αποξένωση. Η επικοινωνία με τεχνητά συστήματα αντί για ανθρώπους μπορεί να μειώσει την ικανότητα συναισθηματικής σύνδεσης και ενσυναίσθησης. Οι άνθρωποι συνηθίζουν να αλληλεπιδρούν με μηχανές που ανταποκρίνονται άμεσα στις ανάγκες τους, μειώνοντας την ανάγκη για πραγματικές κοινωνικές σχέσεις.
Για την προστασία της ψυχικής υγείας, οι ειδικοί συνιστούν ισορροπημένη χρήση της ΤΝ, συνειδητή επίγνωση των ψηφιακών επιπτώσεων και τακτική κοινωνική επαφή εκτός οθόνης. Η ΤΝ μπορεί να είναι εργαλείο βελτίωσης της ζωής, αλλά η υπερβολική εξάρτηση από αυτήν μπορεί να έχει σοβαρές συνέπειες για την ψυχική υγεία, ειδικά στις νεότερες γενιές.
Η συνειδητή χρήση και η εκπαίδευση γύρω από τα όρια της ΤΝ είναι κρίσιμη για να αποφεύγονται οι επιπτώσεις που πλήττουν την ψυχική ευημερία.
