Το έντονο κόκκινο χρώμα της ντομάτας και του καρπουζιού οφείλεται, σε μεγάλο βαθμό, στο λυκοπένιο, μια φυσική χρωστική που ανήκει στην οικογένεια των καροτενοειδών. Πρόκειται για μια φυτική ένωση με αντιοξειδωτικές ιδιότητες, η οποία έχει προσελκύσει το ενδιαφέρον της επιστημονικής έρευνας για τον πιθανό ρόλο της στη διατήρηση της υγείας. Ο οργανισμός δεν μπορεί να παράγει λυκοπένιο, επομένως το προσλαμβάνουμε μέσω των τροφίμων.
Η ντομάτα αποτελεί την κυριότερη διατροφική πηγή του. Το λυκοπένιο βρίσκεται τόσο στις φρέσκες ντομάτες όσο και σε προϊόντα που παρασκευάζονται από αυτές, όπως ο πελτές, ο χυμός, η σάλτσα και ο πολτός ντομάτας. Η περιεκτικότητα διαφέρει ανάλογα με την ποικιλία, τον βαθμό ωρίμανσης και την επεξεργασία. Ενδιαφέρον παρουσιάζει το γεγονός ότι η θερμική επεξεργασία μπορεί να διευκολύνει την αξιοποίησή του από τον οργανισμό, καθώς βοηθά στην απελευθέρωσή του από τη δομή των φυτικών κυττάρων.
Το λυκοπένιο δεν περιορίζεται, ωστόσο, στις ντομάτες. Σημαντικές ποσότητες μπορούν να προσφέρουν το καρπούζι, το ροζ γκρέιπφρουτ, η γκουάβα και η παπάγια. Τα τρόφιμα αυτά αποτελούν εναλλακτικές επιλογές για την πρόσληψη της συγκεκριμένης φυτικής χρωστικής, ενώ παράλληλα παρέχουν νερό, βιταμίνες και άλλα θρεπτικά συστατικά.
Ο τρόπος παρασκευής επηρεάζει την απορρόφησή του. Επειδή το λυκοπένιο είναι λιποδιαλυτό, η κατανάλωσή του μαζί με μια πηγή λίπους μπορεί να ενισχύσει την απορρόφησή του. Για παράδειγμα, μια σάλτσα ντομάτας με ελαιόλαδο αποτελεί έναν πρακτικό συνδυασμό. Το μαγείρεμα δεν σημαίνει ότι το τρόφιμο χάνει τη διατροφική του αξία· σε αυτή την περίπτωση, μπορεί να αυξήσει τη βιοδιαθεσιμότητα του λυκοπενίου.
Οι επιστήμονες μελετούν τη σχέση του λυκοπενίου με την καρδιαγγειακή υγεία και άλλες λειτουργίες του οργανισμού. Παρότι τα ευρήματα είναι ενδιαφέροντα, δεν αποδεικνύουν ότι η συγκεκριμένη ουσία προλαμβάνει ή θεραπεύει από μόνη της ασθένειες.
Η καλύτερη επιλογή είναι η ένταξη διαφορετικών φρούτων και λαχανικών σε μια ισορροπημένη διατροφή. Η τακτική κατανάλωση ντομάτας, είτε ωμής είτε μαγειρεμένης, μπορεί να συμβάλει στην πρόσληψη λυκοπενίου, χωρίς να χρειάζεται η αναζήτηση ειδικών συμπληρωμάτων για τους περισσότερους ανθρώπους.
