Τα μάτια συχνά περιγράφονται ως ο καθρέπτης της ψυχής, όμως οι ειδικοί επισημαίνουν ότι αποτελούν και έναν πολύτιμο δείκτη της γενικής κατάστασης της υγείας μας. Πολλές παθήσεις του σώματος αφήνουν τα πρώτα τους σημάδια στα μάτια, προσφέροντας έγκαιρα προειδοποιητικά σήματα που δεν πρέπει να αγνοούνται.
Ο αμφιβληστροειδής χιτώνας, το πίσω μέρος του ματιού, είναι το μοναδικό σημείο του σώματος όπου οι γιατροί μπορούν να παρατηρήσουν άμεσα τα αιμοφόρα αγγεία χωρίς επεμβατικές εξετάσεις. Αλλαγές σε αυτά τα αγγεία μπορεί να αποκαλύψουν προβλήματα όπως η υπέρταση και ο σακχαρώδης διαβήτης. Για παράδειγμα, η διαβητική αμφιβληστροειδοπάθεια μπορεί να εμφανιστεί πριν ακόμη ο ασθενής αντιληφθεί άλλα συμπτώματα της νόσου.
Τα μάτια μπορούν επίσης να δώσουν ενδείξεις για καρδιαγγειακά προβλήματα. Θολή όραση, ξαφνική απώλεια όρασης ή μικρές αιμορραγίες στον αμφιβληστροειδή ενδέχεται να σχετίζονται με κακή κυκλοφορία του αίματος ή αυξημένο κίνδυνο εγκεφαλικού επεισοδίου. Παράλληλα, παθήσεις του θυρεοειδούς συχνά επηρεάζουν τα μάτια, προκαλώντας εξόφθαλμο, ξηροφθαλμία ή διπλωπία.
Ακόμη και αυτοάνοσα ή νευρολογικά νοσήματα μπορεί να εκδηλωθούν αρχικά με οφθαλμικά συμπτώματα. Πόνος στα μάτια, αλλαγές στην αντίληψη των χρωμάτων ή δυσκολία στην εστίαση ενδέχεται να συνδέονται με φλεγμονές ή διαταραχές του νευρικού συστήματος. Επιπλέον, αναιμία, ελλείψεις βιταμινών και αφυδάτωση μπορούν να επηρεάσουν την όψη και τη λειτουργία των ματιών, κάνοντάς τα θαμπά ή ερεθισμένα.
Η τακτική οφθαλμολογική εξέταση δεν αφορά μόνο τη διόρθωση της όρασης. Αποτελεί ένα σημαντικό εργαλείο πρόληψης και έγκαιρης διάγνωσης σοβαρών παθήσεων. Οι ειδικοί συνιστούν προληπτικό έλεγχο ακόμη και όταν δεν υπάρχουν εμφανή προβλήματα όρασης, καθώς πολλά νοσήματα εξελίσσονται «σιωπηλά».
Τα μάτια, λοιπόν, δεν αποκαλύπτουν μόνο συναισθήματα. Μπορούν να «μιλήσουν» για την καρδιά, τον εγκέφαλο και τη συνολική κατάσταση του οργανισμού μας, υπενθυμίζοντάς μας πόσο στενά συνδέεται η όραση με τη γενική υγεία.
