Η ξαφνική ζάλη όταν σηκωνόμαστε από το κρεβάτι ή την καρέκλα είναι ένα σύμπτωμα που πολλοί άνθρωποι έχουν βιώσει. Σε αρκετές περιπτώσεις, οφείλεται στην ορθοστατική υπόταση, δηλαδή στην απότομη πτώση της αρτηριακής πίεσης κατά την αλλαγή στάσης του σώματος.
Όταν κάποιος σηκώνεται όρθιος, ένα μέρος του αίματος μετακινείται προς τα κάτω άκρα λόγω της βαρύτητας. Ο οργανισμός ενεργοποιεί μηχανισμούς που αυξάνουν τους καρδιακούς παλμούς και περιορίζουν τη διάμετρο των αιμοφόρων αγγείων, ώστε να διατηρηθεί η επαρκής αιμάτωση του εγκεφάλου. Όταν αυτή η προσαρμογή καθυστερεί ή δεν λειτουργεί αποτελεσματικά, μπορεί να εμφανιστούν ζάλη, θολή όραση, αδυναμία, αστάθεια ή ακόμη και λιποθυμία.
Η αφυδάτωση, η παρατεταμένη ακινησία, η μεγάλη ηλικία και ορισμένα φάρμακα, όπως τα αντιυπερτασικά, μπορούν να αυξήσουν την πιθανότητα εμφάνισης του φαινομένου. Σε ορισμένες περιπτώσεις, σχετίζεται με νευρολογικές ή καρδιαγγειακές παθήσεις.
Η πρόληψη ξεκινά από απλές καθημερινές συνήθειες. Η αλλαγή στάσης πρέπει να γίνεται σταδιακά, ιδιαίτερα το πρωί, ενώ η επαρκής πρόσληψη υγρών συμβάλλει στη διατήρηση του όγκου του αίματος. Επίσης, βοηθά η αποφυγή της παρατεταμένης ορθοστασίας και των πολύ ζεστών λουτρών.
Εάν η ζάλη επαναλαμβάνεται, συνοδεύεται από λιποθυμικά επεισόδια ή επηρεάζει την καθημερινότητα, χρειάζεται ιατρική αξιολόγηση. Η μέτρηση της πίεσης σε καθιστή και όρθια θέση μπορεί να βοηθήσει στη διάγνωση, ενώ ο γιατρός θα εξετάσει εάν απαιτείται αλλαγή στη φαρμακευτική αγωγή ή περαιτέρω έλεγχος.
