Η μουσική μπορεί πράγματι να επηρεάσει τον καρδιακό ρυθμό, κυρίως επειδή επηρεάζει το αυτόνομο νευρικό σύστημα, δηλαδή τους μηχανισμούς που ρυθμίζουν αυτόματα λειτουργίες όπως οι παλμοί, η αναπνοή και η αρτηριακή πίεση.
Όταν ακούμε γρήγορη και έντονη μουσική, ο ρυθμός της μπορεί να αυξήσει την εγρήγορση και τη διέγερση του οργανισμού. Σε ορισμένες περιπτώσεις, αυτό συνοδεύεται από αύξηση των καρδιακών παλμών και της αναπνοής. Γι’ αυτό η δυναμική μουσική συχνά ταιριάζει με την άσκηση ή δραστηριότητες που απαιτούν ενέργεια.
Αντίθετα, αργή και ήρεμη μουσική μπορεί να ενισχύσει την αίσθηση χαλάρωσης. Η αναπνοή συχνά γίνεται πιο αργή και σταθερή και, μέσω της αλληλεπίδρασης αναπνοής και καρδιακής λειτουργίας, μπορεί να παρατηρηθεί μείωση του καρδιακού ρυθμού. Η επίδραση αυτή δεν είναι ίδια σε όλους, καθώς σημαντικό ρόλο παίζουν οι προσωπικές προτιμήσεις, οι αναμνήσεις και το συναίσθημα που προκαλεί ένα συγκεκριμένο τραγούδι.
Ενδιαφέρον έχει επίσης το γεγονός ότι ο εγκέφαλος μπορεί να συγχρονίζει ορισμένες σωματικές λειτουργίες με τον ρυθμό της μουσικής. Όταν ακούμε έναν σταθερό ρυθμό, είναι πιθανό να επηρεαστούν η αναπνοή και η κινητική μας δραστηριότητα, γεγονός που με τη σειρά του μπορεί να επηρεάσει τους παλμούς.
Δεν σημαίνει, βέβαια, ότι ένα συγκεκριμένο τραγούδι θα αυξήσει ή θα μειώσει με τον ίδιο τρόπο τους παλμούς κάθε ανθρώπου. Η αντίδραση εξαρτάται από την ένταση και το είδος της μουσικής, την κατάσταση στην οποία βρισκόμαστε και το προσωπικό νόημα που έχει για εμάς.
Έτσι, η μουσική δεν λειτουργεί απλώς ως «ήχος» που ακούμε. Μπορεί να επηρεάσει το συναίσθημα, την αναπνοή και το επίπεδο διέγερσης του οργανισμού, δημιουργώντας με αυτόν τον τρόπο αλλαγές και στον καρδιακό ρυθμό.
