Το σύνδρομο ανήσυχων ποδιών είναι μια νευρολογική διαταραχή που προκαλεί έντονη και συχνά δυσάρεστη ανάγκη για κίνηση των κάτω άκρων. Τα συμπτώματα εμφανίζονται κυρίως όταν το άτομο κάθεται ή ξαπλώνει, ενώ συνήθως επιδεινώνονται το βράδυ και κατά τη διάρκεια της νύχτας.
Οι ασθενείς περιγράφουν την αίσθηση με διαφορετικούς τρόπους: σαν μυρμήγκιασμα, εσωτερική ένταση, τράβηγμα, κάψιμο ή σαν κάτι να κινείται κάτω από το δέρμα. Η δυσφορία υποχωρεί προσωρινά όταν το άτομο σηκώνεται, περπατά ή τεντώνει τα πόδια του, αλλά επιστρέφει συχνά μόλις σταματήσει να κινείται.
Η διαταραχή μπορεί να επηρεάσει σημαντικά τον ύπνο. Πολλοί άνθρωποι δυσκολεύονται να αποκοιμηθούν, ξυπνούν επανειλημμένα ή αισθάνονται κουρασμένοι την επόμενη ημέρα. Σε σοβαρότερες περιπτώσεις, η χρόνια έλλειψη ποιοτικού ύπνου επηρεάζει τη συγκέντρωση, τη διάθεση και την καθημερινή λειτουργικότητα.
Τα ακριβή αίτια δεν είναι πάντοτε γνωστά. Η λειτουργία της ντοπαμίνης στον εγκέφαλο φαίνεται να διαδραματίζει σημαντικό ρόλο, ενώ έχει διαπιστωθεί σύνδεση με χαμηλά αποθέματα σιδήρου. Το σύνδρομο μπορεί επίσης να εμφανιστεί σε άτομα με χρόνια νεφρική νόσο, κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης ή σε περιπτώσεις ορισμένων νευρολογικών παθήσεων. Σε αρκετές περιπτώσεις υπάρχει οικογενειακό ιστορικό.
Η διάγνωση βασίζεται κυρίως στην περιγραφή των συμπτωμάτων και στο ιστορικό του ασθενούς. Οι εξετάσεις αίματος, ιδιαίτερα η μέτρηση της φερριτίνης και άλλων δεικτών του σιδήρου, βοηθούν στον εντοπισμό πιθανών παραγόντων που επιδεινώνουν την κατάσταση.
Η αντιμετώπιση εξαρτάται από τη συχνότητα και την ένταση των συμπτωμάτων. Η τακτική σωματική δραστηριότητα, η σταθερή ώρα ύπνου και ο περιορισμός της καφεΐνης μπορεί να βοηθήσουν. Όταν τα συμπτώματα είναι έντονα, ο γιατρός μπορεί να συστήσει ειδική φαρμακευτική αγωγή ή αντιμετώπιση τυχόν έλλειψης σιδήρου.
