Η ανάγκη για συνεχείς γουλιές νερού, η αίσθηση άμμου στα μάτια και η δυσκολία στην κατάποση ξηρών τροφών μπορεί να φαίνονται σαν ασήμαντες ενοχλήσεις. Όταν όμως η ξηρότητα επιμένει και επηρεάζει την καθημερινότητα, ενδέχεται να σχετίζεται με το σύνδρομο Sjögren.
Πρόκειται για αυτοάνοσο νόσημα, στο οποίο το ανοσοποιητικό σύστημα επιτίθεται λανθασμένα σε αδένες που παράγουν υγρά, κυρίως στους δακρυϊκούς και στους σιελογόνους. Έτσι μειώνεται η παραγωγή δακρύων και σάλιου, προκαλώντας ξηροφθαλμία και ξηροστομία.
Το σύνδρομο εμφανίζεται συχνότερα στις γυναίκες και μπορεί να εκδηλωθεί σε διαφορετικές ηλικίες, συχνά όμως διαγιγνώσκεται στη μέση ενήλικη ζωή. Σε ορισμένους ανθρώπους εμφανίζεται μόνο του, ενώ σε άλλους συνυπάρχει με αυτοάνοσα νοσήματα, όπως η ρευματοειδής αρθρίτιδα ή ο λύκος.
Εκτός από την ξηρότητα, μπορεί να προκαλέσει κόπωση, πόνους στις αρθρώσεις, διόγκωση των σιελογόνων αδένων και αυξημένη ευαισθησία του στόματος σε λοιμώξεις και τερηδόνα. Σε μικρότερο ποσοστό ασθενών μπορεί να επηρεάσει και άλλα όργανα.
Η διάγνωση δεν βασίζεται μόνο στα συμπτώματα. Περιλαμβάνει ειδικές εξετάσεις για την παραγωγή δακρύων, έλεγχο της λειτουργίας των σιελογόνων αδένων, αιματολογικές εξετάσεις για συγκεκριμένα αυτοαντισώματα και, σε επιλεγμένες περιπτώσεις, βιοψία μικρού σιελογόνου αδένα.
Δεν υπάρχει οριστική θεραπεία που να εξαλείφει το νόσημα, υπάρχουν όμως τρόποι αντιμετώπισης των συμπτωμάτων. Τα τεχνητά δάκρυα, τα υποκατάστατα σάλιου, η καλή στοματική υγιεινή και, όταν χρειάζεται, ειδική φαρμακευτική αγωγή μπορούν να βελτιώσουν σημαντικά την καθημερινότητα.
Η επίμονη ξηρότητα δεν είναι πάντα απλώς αποτέλεσμα της ηλικίας ή της αφυδάτωσης. Όταν συνδυάζεται με άλλα συμπτώματα, αξίζει να διερευνάται.
