Τα προβιοτικά έχουν γίνει τα τελευταία χρόνια ιδιαίτερα δημοφιλή, καθώς συνδέονται με την υγεία του εντέρου και τη σωστή λειτουργία του πεπτικού συστήματος. Πρόκειται για ζωντανούς μικροοργανισμούς, κυρίως ορισμένα βακτήρια και ζύμες, οι οποίοι όταν καταναλώνονται σε επαρκείς ποσότητες μπορούν να προσφέρουν συγκεκριμένα οφέλη στον οργανισμό.
Το έντερο φιλοξενεί ένα πολύπλοκο σύνολο μικροοργανισμών, γνωστό ως εντερικό μικροβίωμα. Η ισορροπία αυτής της κοινότητας επηρεάζεται από τη διατροφή, την ηλικία, το στρες, τον τρόπο ζωής και τη χρήση ορισμένων φαρμάκων. Τα προβιοτικά μπορούν να συμβάλουν στη διατήρηση ή την αποκατάσταση της ισορροπίας του μικροβιώματος, αν και η δράση τους διαφέρει ανάλογα με το είδος και το στέλεχος του μικροοργανισμού.
Ένα από τα πιο μελετημένα οφέλη τους αφορά ορισμένες περιπτώσεις διάρροιας. Συγκεκριμένα προβιοτικά στελέχη έχουν δείξει ότι μπορούν να μειώσουν τον κίνδυνο ή τη διάρκεια διάρροιας που σχετίζεται με τη χρήση αντιβιοτικών. Αυτό δεν σημαίνει ότι όλα τα προβιοτικά έχουν την ίδια δράση, επομένως η επιλογή του κατάλληλου προϊόντος έχει σημασία.
Ορισμένα προβιοτικά έχουν επίσης μελετηθεί για συμπτώματα όπως το φούσκωμα, η κοιλιακή δυσφορία και ορισμένες διαταραχές της λειτουργίας του εντέρου. Τα αποτελέσματα, ωστόσο, δεν είναι ίδια για όλους και εξαρτώνται από το συγκεκριμένο στέλεχος, τη δόση και την κατάσταση κάθε ανθρώπου.
Τα προβιοτικά βρίσκονται σε τρόφιμα όπως το γιαούρτι και άλλα προϊόντα που περιέχουν ζωντανές καλλιέργειες, αλλά και σε συμπληρώματα διατροφής. Παράλληλα, σημαντικό ρόλο στην υγεία του μικροβιώματος παίζουν και τα πρεβιοτικά, δηλαδή συστατικά των τροφών, κυρίως ορισμένες φυτικές ίνες, που αποτελούν «τροφή» για τους ωφέλιμους μικροοργανισμούς.
Μια διατροφή πλούσια σε λαχανικά, φρούτα, όσπρια και δημητριακά ολικής άλεσης μπορεί να προσφέρει τις απαραίτητες φυτικές ίνες για ένα πιο ποικιλόμορφο μικροβίωμα. Τα προβιοτικά δεν αντικαθιστούν, επομένως, μια ισορροπημένη διατροφή.
Για τους περισσότερους υγιείς ανθρώπους θεωρούνται γενικά ασφαλή, όμως άτομα με σοβαρά προβλήματα υγείας ή εξασθενημένο ανοσοποιητικό σύστημα καλό είναι να συμβουλεύονται γιατρό πριν από τη χρήση συμπληρωμάτων.
Τα προβιοτικά δεν αποτελούν «μαγική λύση» για κάθε πεπτικό πρόβλημα. Η επιλογή τους πρέπει να γίνεται με βάση τις διαθέσιμες επιστημονικές ενδείξεις και τις εξατομικευμένες ανάγκες, ενώ η συνολική διατροφή και ο τρόπος ζωής παραμένουν θεμελιώδεις για την υγεία του εντέρου.
