Όταν γυμναζόμαστε, οι μύες δουλεύουν περισσότερο και παράγουν θερμότητα. Αν η θερμοκρασία του σώματος αυξηθεί υπερβολικά, μπορεί να επηρεαστεί η φυσιολογική λειτουργία των οργάνων. Για να προστατευτεί, λοιπόν, ο οργανισμός ενεργοποιεί έναν από τους σημαντικότερους μηχανισμούς ψύξης που διαθέτει: την εφίδρωση.
Κατά τη διάρκεια της άσκησης, ο εγκέφαλος παρακολουθεί συνεχώς τη θερμοκρασία του σώματος. Όταν αυτή αρχίζει να ανεβαίνει, ο υποθάλαμος ενεργοποιεί τους ιδρωτοποιούς αδένες. Αυτοί απελευθερώνουν ένα υγρό στην επιφάνεια του δέρματος, το οποίο αποτελείται κυρίως από νερό και περιέχει μικρότερες ποσότητες ηλεκτρολυτών, όπως νάτριο και χλώριο.
Το σημαντικότερο δεν είναι απλώς ότι το δέρμα βρέχεται. Η πραγματική ψύξη πραγματοποιείται όταν ο ιδρώτας εξατμίζεται. Για να μετατραπεί το νερό από υγρό σε αέριο χρειάζεται ενέργεια, η οποία λαμβάνεται από τη θερμότητα του δέρματος. Έτσι, η εξάτμιση απομακρύνει θερμότητα και βοηθά στη διατήρηση της θερμοκρασίας του σώματος.
Γι’ αυτό η υγρασία του περιβάλλοντος παίζει τόσο σημαντικό ρόλο. Όταν ο αέρας είναι πολύ υγρός, ο ιδρώτας εξατμίζεται πιο δύσκολα. Μπορεί να αισθανόμαστε ότι ιδρώνουμε περισσότερο, χωρίς όμως η ψύξη του σώματος να είναι εξίσου αποτελεσματική. Αυτό αυξάνει τον κίνδυνο υπερθέρμανσης κατά την έντονη άσκηση.
Παράλληλα με την εφίδρωση, τα αιμοφόρα αγγεία του δέρματος διαστέλλονται, ώστε να μεταφερθεί περισσότερη θερμότητα από το εσωτερικό του σώματος προς την επιφάνεια. Η καρδιά πρέπει έτσι να διαχειριστεί αυξημένες ανάγκες: να υποστηρίξει τους εργαζόμενους μύες και ταυτόχρονα να διατηρήσει την κυκλοφορία του αίματος προς το δέρμα.
Καθώς ιδρώνουμε, χάνουμε υγρά και ηλεκτρολύτες. Αν η απώλεια είναι μεγάλη και δεν αναπληρωθεί, μπορεί να εμφανιστούν δίψα, κόπωση, πονοκέφαλος, ζάλη και μειωμένη απόδοση. Σε συνθήκες έντονης ζέστης, η σοβαρή αφυδάτωση μπορεί να συμβάλει σε θερμική εξάντληση ή ακόμη και θερμοπληξία.
Η ποσότητα του ιδρώτα δεν είναι ίδια για όλους. Επηρεάζεται από τη θερμοκρασία και την υγρασία, την ένταση και τη διάρκεια της άσκησης, το σωματικό μέγεθος, τα ρούχα, το επίπεδο φυσικής κατάστασης και τη γενετική. Επομένως, το πόσο ιδρώνει κάποιος δεν αποτελεί μέτρο του πόσο καλά γυμνάστηκε.
Κατά την άσκηση είναι σημαντικό να πίνουμε υγρά σύμφωνα με τη δίψα και τις συνθήκες, ενώ σε παρατεταμένη ή πολύ έντονη δραστηριότητα μπορεί να χρειάζεται ιδιαίτερη προσοχή στην αναπλήρωση ηλεκτρολυτών.
Ο ιδρώτας, επομένως, δεν είναι απλώς ένα ενοχλητικό αποτέλεσμα της γυμναστικής. Είναι ένας έξυπνος μηχανισμός θερμορρύθμισης που επιτρέπει στο σώμα να συνεχίζει να λειτουργεί ακόμη και όταν οι μύες παράγουν μεγάλες ποσότητες θερμότητας.
