Το έκζεμα, γνωστό και ως ατοπική δερματίτιδα, είναι μια χρόνια φλεγμονώδης πάθηση του δέρματος που χαρακτηρίζεται από κνησμό, ερυθρότητα, ξηρότητα και ερεθισμό. Αν και η γενετική προδιάθεση και οι αλλεργίες παίζουν σημαντικό ρόλο στην εμφάνισή του, τα τελευταία χρόνια η επιστημονική έρευνα στρέφει το ενδιαφέρον της και σε περιβαλλοντικούς παράγοντες, με την ατμοσφαιρική ρύπανση να αναδεικνύεται ως βασικός επιβαρυντικός παράγοντας.
Τα αιωρούμενα σωματίδια (PM2.5 και PM10), τα οξείδια του αζώτου και το όζον, που προέρχονται κυρίως από την κυκλοφορία των οχημάτων και τη βιομηχανική δραστηριότητα, έχουν αποδειχθεί ιδιαίτερα επιβλαβή για το δέρμα. Οι ρύποι αυτοί μπορούν να διαπεράσουν τον επιδερμικό φραγμό, προκαλώντας οξειδωτικό στρες και φλεγμονή. Στα άτομα με έκζεμα, όπου ο δερματικός φραγμός είναι ήδη εξασθενημένος, η επίδραση αυτή είναι ακόμα πιο έντονη.
Μελέτες δείχνουν ότι η μακροχρόνια έκθεση στην ατμοσφαιρική ρύπανση αυξάνει τον κίνδυνο εμφάνισης εκζέματος, ιδιαίτερα στα παιδιά που ζουν σε αστικές περιοχές με αυξημένα επίπεδα ρύπων. Παράλληλα, σε άτομα που ήδη πάσχουν από τη νόσο, η κακή ποιότητα αέρα συνδέεται με συχνότερες εξάρσεις και πιο έντονα συμπτώματα, όπως αυξημένο κνησμό και φλεγμονή.
Η ρύπανση επηρεάζει επίσης το μικροβίωμα του δέρματος, διαταράσσοντας την ισορροπία των «καλών» βακτηρίων που το προστατεύουν. Αυτή η διαταραχή μπορεί να καταστήσει το δέρμα πιο ευάλωτο σε λοιμώξεις και να επιδεινώσει τη συνολική εικόνα της δερματίτιδας.
Η προστασία από την ατμοσφαιρική ρύπανση αποτελεί σημαντικό μέρος της διαχείρισης του εκζέματος. Ο σχολαστικός καθαρισμός του δέρματος, η τακτική ενυδάτωση με κατάλληλα προϊόντα και η αποφυγή έκθεσης σε ώρες αυξημένης ρύπανσης μπορούν να μειώσουν τον ερεθισμό. Παράλληλα, η χρήση αντιοξειδωτικών συστατικών στην καθημερινή φροντίδα του δέρματος φαίνεται να προσφέρει επιπλέον άμυνα.
Καθώς η ρύπανση αποτελεί πλέον καθημερινή πραγματικότητα για μεγάλο μέρος του πληθυσμού, η κατανόηση της σχέσης της με το έκζεμα είναι καθοριστική για την πρόληψη και τη βελτίωση της ποιότητας ζωής των ασθενών.
