Το να αποκοιμιέται κανείς με την τηλεόραση ανοιχτή είναι μια συνήθεια που αφορά εκατομμύρια ανθρώπους σε όλο τον κόσμο. Για άλλους αποτελεί απλώς έναν εύκολο τρόπο χαλάρωσης, ενώ για άλλους λειτουργεί σχεδόν ως «νανούρισμα» πριν τον ύπνο. Πίσω από αυτή την καθημερινή πρακτική κρύβονται ψυχολογικοί, κοινωνικοί αλλά και βιολογικοί λόγοι.
Ένας βασικός παράγοντας είναι το αίσθημα συντροφικότητας. Σε ανθρώπους που ζουν μόνοι, ο ήχος της τηλεόρασης μειώνει τη σιωπή και δημιουργεί την ψευδαίσθηση παρουσίας. Αυτό μπορεί να προσφέρει ασφάλεια και να μειώσει το άγχος ή τη μοναξιά, διευκολύνοντας την έλευση του ύπνου. Παράλληλα, η επανάληψη γνώριμων εκπομπών ή σειρών λειτουργεί καθησυχαστικά, καθώς ο εγκέφαλος δεν χρειάζεται να παρακολουθήσει ενεργά την πλοκή.
Ένας δεύτερος λόγος σχετίζεται με τη διάσπαση της σκέψης. Πολλοί άνθρωποι δυσκολεύονται να κοιμηθούν επειδή το μυαλό τους «τρέχει» με σκέψεις και ανησυχίες. Η τηλεόραση λειτουργεί ως περισπασμός, αποσπώντας την προσοχή από το άγχος της ημέρας. Έτσι, η μετάβαση στον ύπνο γίνεται πιο ομαλή, ιδιαίτερα σε άτομα με ήπια αϋπνία.
Ωστόσο, η συνήθεια αυτή δεν είναι χωρίς επιπτώσεις. Το φως της οθόνης, ειδικά το μπλε φως, μπορεί να επηρεάσει την παραγωγή μελατονίνης, της ορμόνης που ρυθμίζει τον ύπνο. Επιπλέον, οι ξαφνικές αλλαγές ήχου ή φωτεινότητας μπορεί να διακόπτουν τα στάδια του βαθύ ύπνου, οδηγώντας σε πιο κουραστική ξεκούραση. Μελέτες έχουν δείξει ότι όσοι κοιμούνται συστηματικά με αναμμένη τηλεόραση ενδέχεται να έχουν πιο αποσπασματικό ύπνο.
Παρά τις αρνητικές πλευρές, για πολλούς η τηλεόραση αποτελεί ένα προσωπικό τελετουργικό χαλάρωσης. Οι ειδικοί προτείνουν εναλλακτικές λύσεις, όπως χρονοδιακόπτη απενεργοποίησης, χαμηλή ένταση ήχου ή επιλογή ήπιου περιεχομένου. Έτσι, μπορεί να διατηρηθεί το αίσθημα άνεσης χωρίς να διαταράσσεται σημαντικά η ποιότητα του ύπνου.
