Όταν καταναλώνουμε ένα γεύμα που περιέχει λιπαρά, ο οργανισμός ενεργοποιεί μια σειρά μηχανισμών για να μπορέσει να τα διασπάσει και να τα απορροφήσει. Καθοριστικό ρόλο σε αυτή τη διαδικασία έχει η χολή, ένα πεπτικό υγρό που παράγεται στο ήπαρ και αποθηκεύεται στη χοληδόχο κύστη μέχρι να χρειαστεί.
Η χολή αποτελείται κυρίως από νερό, χολικά άλατα, φωσφολιπίδια, χοληστερόλη και χρωστικές ουσίες, όπως η χολερυθρίνη. Δεν περιέχει πεπτικά ένζυμα με τον ίδιο τρόπο που περιέχει το παγκρεατικό υγρό. Η βασική της συμβολή στην πέψη των λιπών είναι ότι βοηθά στη γαλακτωματοποίησή τους, δηλαδή στη διασπορά τους σε μικρότερα σταγονίδια.
Η διαδικασία αυτή αυξάνει την επιφάνεια πάνω στην οποία μπορούν να δράσουν οι λιπάσες, τα ένζυμα που διασπούν τα λιπαρά σε μικρότερα συστατικά. Στη συνέχεια, τα χολικά άλατα σχηματίζουν μικροσκοπικές δομές που διευκολύνουν τη μεταφορά των προϊόντων της πέψης προς τα κύτταρα του λεπτού εντέρου, όπου απορροφώνται. Με αυτόν τον τρόπο συμβάλλουν και στην απορρόφηση των λιποδιαλυτών βιταμινών Α, D, Ε και Κ.
Όταν το φαγητό φτάνει στο λεπτό έντερο, ορισμένα ορμονικά σήματα προκαλούν τη σύσπαση της χοληδόχου κύστης και την απελευθέρωση χολής. Μετά τη συμμετοχή της στην πέψη, μεγάλο μέρος των χολικών οξέων επαναρροφάται στο έντερο και επιστρέφει στο ήπαρ, όπου μπορεί να χρησιμοποιηθεί ξανά. Αυτή η ανακύκλωση συμβάλλει στην αποτελεσματική αξιοποίηση των χολικών συστατικών.
Προβλήματα μπορεί να εμφανιστούν όταν σχηματίζονται χολόλιθοι, δηλαδή στερεοί σχηματισμοί μέσα στη χοληδόχο κύστη ή στους χοληφόρους πόρους. Αν ένας λίθος εμποδίσει τη ροή της χολής, μπορεί να προκαλέσει πόνο στην άνω δεξιά κοιλιακή χώρα, ναυτία ή ίκτερο, δηλαδή κιτρίνισμα του δέρματος και των ματιών. Ο έντονος πόνος, ο πυρετός ή ο ίκτερος απαιτούν άμεση ιατρική αξιολόγηση.
Η χολή είναι απαραίτητη για την αποτελεσματική αξιοποίηση των λιπαρών και ορισμένων βιταμινών. Η λειτουργία της δείχνει ότι η πέψη δεν εξαρτάται μόνο από το στομάχι και τα ένζυμα, αλλά από τη συνεργασία πολλών οργάνων σε διαφορετικά στάδια της διαδικασίας.
