Η μύτη δεν είναι απλώς ένα πέρασμα για τον αέρα προς τους πνεύμονες. Λειτουργεί ως φυσικό σύστημα προετοιμασίας της εισπνοής, καθώς φιλτράρει, θερμαίνει και υγραίνει τον αέρα πριν αυτός φτάσει στο κατώτερο αναπνευστικό σύστημα.
Στο εσωτερικό της μύτης υπάρχουν τρίχες, βλέννα και μικροσκοπικές δομές που βοηθούν στην παγίδευση σωματιδίων, σκόνης και ορισμένων μικροοργανισμών. Η βλέννα συγκρατεί ανεπιθύμητες ουσίες, ενώ οι μικροσκοπικές προσεκβολές των κυττάρων, που ονομάζονται κροσσοί, συμβάλλουν στη μετακίνησή της προς τον φάρυγγα. Με αυτόν τον τρόπο υποστηρίζεται ένας από τους φυσικούς μηχανισμούς άμυνας των αεραγωγών.
Η αναπνοή από τη μύτη μπορεί επίσης να επηρεάσει την αίσθηση άνεσης κατά τη διάρκεια της άσκησης και του ύπνου. Όταν η μύτη είναι φραγμένη εξαιτίας κρυολογήματος, αλλεργίας ή άλλης αιτίας, η αναπνοή γίνεται δυσκολότερη και ορισμένοι άνθρωποι στρέφονται περισσότερο στην αναπνοή από το στόμα.
Η αναπνοή από το στόμα δεν είναι πάντοτε παθολογική. Κατά την έντονη άσκηση, για παράδειγμα, μπορεί να αυξηθεί φυσιολογικά, επειδή οι ανάγκες του οργανισμού σε αέρα μεγαλώνουν. Όταν, όμως, η στοματική αναπνοή είναι μόνιμη, μπορεί να συνδέεται με ξηροστομία, ερεθισμό του λαιμού ή επιδείνωση της κακοσμίας του στόματος.
Η επίμονη ρινική απόφραξη μπορεί να οφείλεται σε αλλεργική ρινίτιδα, διογκωμένες ρινικές κόγχες, πολύποδες ή ανατομικές ιδιαιτερότητες, όπως η σκολίωση του ρινικού διαφράγματος. Η αντιμετώπιση εξαρτάται από την αιτία και μπορεί να περιλαμβάνει πλύσεις με κατάλληλο αλατούχο διάλυμα, φαρμακευτική αγωγή ή, σε επιλεγμένες περιπτώσεις, χειρουργική παρέμβαση.
Τα αποσυμφορητικά ρινικά σπρέι χρειάζονται προσοχή, επειδή η παρατεταμένη χρήση τους μπορεί να προκαλέσει αναπηδητική συμφόρηση, δηλαδή εντονότερο μπούκωμα όταν υποχωρεί η δράση τους. Για τον λόγο αυτό πρέπει να χρησιμοποιούνται σύμφωνα με τις οδηγίες.
Εάν η δυσκολία στη ρινική αναπνοή επιμένει, συνοδεύεται από συχνές ρινορραγίες ή επηρεάζει σημαντικά τον ύπνο, είναι σκόπιμος ο έλεγχος από γιατρό. Η ελεύθερη ρινική αναπνοή διευκολύνει την καθημερινότητα, αλλά η επίμονη απόφραξη χρειάζεται διερεύνηση αντί για συνεχή αυτοθεραπεία.
