Τα όσπρια, όπως οι φακές, τα ρεβίθια, τα φασόλια και η φάβα, αποτελούν σημαντική πηγή φυτικών ινών, φυτικής πρωτεΐνης και άλλων θρεπτικών συστατικών. Παράλληλα, φαίνεται να έχουν ιδιαίτερη σχέση με το μικροβίωμα του εντέρου, δηλαδή την τεράστια κοινότητα μικροοργανισμών που ζει κυρίως στο παχύ έντερο και επηρεάζει πολλές λειτουργίες του οργανισμού.
Οι φυτικές ίνες των οσπρίων δεν διασπώνται πλήρως στο ανώτερο πεπτικό σύστημα. Ένα μέρος τους φτάνει στο παχύ έντερο, όπου χρησιμοποιείται ως «τροφή» από συγκεκριμένα βακτήρια του εντέρου. Μέσω της διαδικασίας της ζύμωσης, τα βακτήρια διασπούν αυτές τις ουσίες και παράγουν μεταβολίτες, μεταξύ των οποίων είναι τα λιπαρά οξέα βραχείας αλύσου.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει το βουτυρικό οξύ, ένα από αυτά τα λιπαρά οξέα. Αποτελεί σημαντική πηγή ενέργειας για τα κύτταρα που επενδύουν το παχύ έντερο και συμμετέχει στη διατήρηση της λειτουργίας του εντερικού φραγμού. Άλλα προϊόντα της ζύμωσης μπορούν επίσης να επηρεάσουν το περιβάλλον του εντέρου και διάφορες μεταβολικές διαδικασίες.
Η τακτική κατανάλωση οσπρίων μπορεί να προσφέρει στο μικροβίωμα μια σταθερή πηγή διαφορετικών τύπων φυτικών ινών και σύνθετων υδατανθράκων. Αυτό μπορεί να υποστηρίξει την ποικιλία των μικροοργανισμών. Η μεγαλύτερη ποικιλία στο μικροβίωμα θεωρείται γενικά επιθυμητή, αν και η σχέση ανάμεσα στη σύνθεση του μικροβιώματος και την υγεία είναι ιδιαίτερα σύνθετη και δεν υπάρχει μία «ιδανική» σύνθεση που να ταιριάζει σε όλους.
Ένα συχνό φαινόμενο όταν αυξάνουμε απότομα την κατανάλωση οσπρίων είναι το φούσκωμα και τα αέρια. Αυτό συμβαίνει επειδή ορισμένοι υδατάνθρακες που περιέχουν τα όσπρια δεν απορροφώνται πλήρως στο λεπτό έντερο και φτάνουν στο παχύ έντερο, όπου ζυμώνονται από τα βακτήρια. Η διαδικασία αυτή παράγει αέρια.
Η ενόχληση, ωστόσο, συχνά μειώνεται όταν η κατανάλωση αυξάνεται σταδιακά. Το καλό μούλιασμα και το σωστό μαγείρεμα των ξηρών οσπρίων μπορούν επίσης να βελτιώσουν την ανεκτικότητά τους. Όσοι δεν καταναλώνουν συχνά όσπρια μπορούν να ξεκινήσουν με μικρότερες ποσότητες και να τις αυξήσουν προοδευτικά.
Επιπλέον, τα όσπρια δεν δρουν μεμονωμένα. Η συνολική διατροφή έχει μεγάλη σημασία για το μικροβίωμα. Μια διατροφή που περιλαμβάνει ποικιλία φυτικών τροφών, όπως λαχανικά, φρούτα, δημητριακά ολικής άλεσης, ξηρούς καρπούς και σπόρους, προσφέρει διαφορετικές πηγές φυτικών ινών και άλλων ενώσεων που μπορούν να αξιοποιηθούν από διαφορετικούς μικροοργανισμούς.
Επομένως, τα όσπρια δεν είναι απλώς μια οικονομική και θρεπτική πηγή πρωτεΐνης. Οι φυτικές ίνες και οι άλλοι σύνθετοι υδατάνθρακες που περιέχουν τροφοδοτούν το μικροβίωμα του εντέρου και συμβάλλουν στη δημιουργία ουσιών που συνδέονται με τη φυσιολογική λειτουργία του παχέος εντέρου. Η συστηματική, αλλά σταδιακή, ένταξή τους σε μια ποικίλη διατροφή μπορεί να αποτελέσει σημαντικό κομμάτι μιας διατροφής που υποστηρίζει την υγεία του εντέρου.
