Η σκωληκοειδής απόφυση είναι ένα λεπτό σωληνοειδές όργανο, μήκους περίπου 10 εκατοστών και διαμέτρου κάτω από 8 χιλιοστά, που προβάλλει από το τυφλό, κοντά στη σύνδεση του λεπτού με το παχύ έντερο. Το ένα άκρο της είναι ανοιχτό και συνδέεται με τον αυλό του παχέος εντέρου, ενώ το άλλο άκρο είναι κλειστό και ελεύθερο, επιτρέποντας κίνηση.
Στο παρελθόν, η σκωληκοειδής απόφυση θεωρείτο ότι δεν έχει σημαντικό ρόλο στη λειτουργία του πεπτικού συστήματος. Ωστόσο, οι πρόσφατες έρευνες δείχνουν ότι η πλούσια λεμφαγγειακή της δομή την καθιστά κρίσιμη για την άμυνα του πεπτικού συστήματος.
Είναι η οξεία φλεγμονή της σκωληκοειδούς απόφυσης. Πρόκειται για μια ταχέως εξελισσόμενη διαδικασία αρχικό αίτιο της οποίας θεωρείται η απόφραξη του αυλού της απόφυσης, που μπορεί να προκληθεί από υπερπλασία του λεμφικού ιστού που φυσιολογικά υπάρχει στον υποβλεννογόνιο χιτώνα του οργάνου ή ακόμα και από σκληρά κόπρανα, ύπαρξη βαρίου μετά από κάποια εξέταση, συμφύσεις ή ξένο σώμα.
![](https://ygeiatora.gr/wp-content/uploads/2018/07/dummy-ad-300x250-1.jpg)
Η απόφραξη προκαλεί οίδημα και διόγκωση του οργάνου που καταλήγει σε διαταραχή της αιμάτωσης, με είσοδο διαφόρων μικροοργανισμών στο μυϊκό τοίχωμα. Έτσι η φλεγμονή εξελίσσεται σε ισχαιμία, νέκρωση και διάτρηση της σκωληκοειδούς απόφυσης. Από ‘κει και πέρα ο οργανισμός ή θα περιχαρακώσει τη φλεγμονή δημιουργώντας μια φλεγμονώδη μάζα με τη συμμετοχή γειτονικών οργάνων ή θα έχουμε εξέλιξη σε γενικευμένη περιτονίτιδα. Τελευταία πιθανολογείται επίσης ότι η οξεία σκωληκοειδίτιδα μπορεί να προκληθεί αιματογενώς, από απομακρυσμένη λοιμογόνο εστία, χωρίς να έχει προηγηθεί απόφραξη.
Οι σταδιακές αυτές αλλαγές που καταλήγουν στη διάτρηση της σκωληκοειδούς απόφυσης, πραγματοποιούνται μέσα σε μια μέρα στο 10% των ασθενών και σε 2 μέρες, στο 50% των ασθενών. Γίνεται κατανοητό ότι η ταχύτητα στη διάγνωση και την αντιμετώπιση της κατάστασης είναι εξαιρετικής σημασίας.
Τα στάδια εξέλιξης (σταδιοποίηση) της οξείας σκωληκοειδίτιδας είναι τα εξής:
- οιδηματώδες στάδιο (ή εξιδρωματικό): μπορεί να παρουσιάσει ύφεση ή να εξελιχθεί στο
- πυώδες στάδιο: εξελίσσεται σχεδόν 100% σε
- γαγγραινώδες στάδιο: συνυπάρχει σχεδόν πάντοτε με ρήξη-διάτρηση της σκωληκοειδούς απόφυσης και περιτονίτιδα, (τοπική ή γενικευμένη), απόστημα ή πλαστρόν (φλεγμονώδης μάζα από εντερικές έλικες).
Είναι παιδική ασθένεια;
Η οξεία σκωληκοειδίτιδα αφορά όλες τις ηλικίες, παρουσιάζεται όμως σπάνια στην νεογνική και γεροντική ηλικία και συχνότερα κατά τη δεύτερη και τρίτη δεκαετία της ζωής. Άγνωστο γιατί, είναι λίγο πιο συχνή στο άρρεν φύλο και εμφανίζει μεγαλύτερη συχνότητα την άνοιξη και το φθινόπωρο. Είναι η πιο συχνή αιτία προσέλευσης στα τμήματα επειγόντων περιστατικών.
Κλινική εικόνα
Η οξεία σκωληκοειδίτιδα έχει χαρακτηριστεί ως ο «μεγάλος μίμος» της κοιλιάς. Αυτό γιατί, από την πρώτη αναλυτική περιγραφή της, το 1886, από τον Fitz, μέχρι και σήμερα, η κλινική της εικόνα, που είναι πολύτιμη για τη διάγνωση, μπορεί να ξεγελάσει, μιμούμενη την εικόνα πολλών άλλων παθολογιών. Αυτή η ποικιλία στην κλινική εικόνα οφείλεται σε μεγάλο βαθμό στην κινητικότητα του άκρου της σκωληκοειδούς απόφυσης που μπορεί να οδηγήσει σε άτυπες, ασυνήθεις θέσεις του οργάνου και να αλλάξει ακόμα και τα βασικά κλινικά χαρακτηριστικά, όπως τη θέση του άλγους.
Περιγράφοντας μια τυπική κλινική εικόνα θα λέγαμε ότι ο ασθενής παραπονείται αρχικά για ένα ακαθόριστο άλγος γύρω από τον ομφαλό, το οποίο μπορεί να διαλάθει της προσοχής του και να αποδοθεί σε κολικό εντέρου ή δυσπεψία ή κάποια άνευ σημασίας ενόχληση. Στη συνέχεια όμως, εντός λίγων ωρών, ο πόνος αλλάζει θέση και σταθεροποιείται στη δεξιά κάτω κοιλία (δεξιός λαγόνιος βόθρος) αποκτώντας σαφή χαρακτήρα.
Στον πόνο έρχονται να προστεθούν η ναυτία και πιθανώς οι εμετοί, ενώ αρκετά συχνά αναφέρεται και χαρακτηριστική ανορεξία. Συνήθως υπάρχει δεκατική πυρετική κίνηση. Ακόμα, μπορεί να εμφανιστούν διάρροιες (από ερεθισμό του τυφλού ή και του λεπτού εντέρου) ή δυσουρικά ενοχλήματα (σε ερεθισμό του ουρητήρα), ενώ, σε περίπτωση άτυπης θέσης της απόφυσης, το άλγος μπορεί να εντοπίζεται στη δεξιά πλάγια κοιλιακή χώρα ή και στο δεξιό υποχόνδριο, δίνοντας εικόνα νόσων των χοληφόρων, ή χαμηλά υπερηβικά, μιμούμενο γυναικολογικές παθήσεις της ελάσσονος πυέλου, κυστικά ενοχλήματα ή ακόμα και σπαστική κολίτιδα. Με την πάροδο των ωρών, τα συμπτώματα επιδεινώνονται και αν η φλεγμονή φτάσει σε ρήξη του οργάνου, επιπροστίθενται υψηλός πυρετός, σύσπαση των τοιχωμάτων της κοιλίας (έως σανιδώδης κοιλία), διάχυτο κοιλιακό άλγος, ταχυκαρδία, εικόνα που συνολικά περιγράφει τη σήψη.