Η ατμοσφαιρική ρύπανση παραμένει ένας από τους μεγαλύτερους κινδύνους για τη δημόσια υγεία παγκοσμίως, με ειδικούς να προειδοποιούν ότι σχεδόν τρία χρόνια ζωής χάνονται κατά μέσο όρο εξαιτίας της μακροχρόνιας έκθεσης σε μολυσμένο αέρα. Τα κύρια αίτια είναι η καύση ορυκτών καυσίμων, οι βιομηχανικές εκπομπές, η κυκλοφορία οχημάτων και οι καταστροφικές πυρκαγιές που εντείνονται λόγω της κλιματικής αλλαγής.
Σύμφωνα με πρόσφατες μελέτες, η μικροσωματιδιακή ρύπανση (PM2,5) και τα οξείδια του αζώτου συνδέονται άμεσα με καρδιοαναπνευστικά νοσήματα, καρκίνο του πνεύμονα και εγκεφαλικά επεισόδια. Η μακροχρόνια έκθεση δεν επηρεάζει μόνο τους ηλικιωμένους και τα άτομα με προϋπάρχουσες παθήσεις, αλλά και τα παιδιά, καθώς μπορεί να περιορίσει την ανάπτυξη των πνευμόνων και να προκαλέσει χρόνια αναπνευστικά προβλήματα.
Οι ειδικοί επισημαίνουν ότι οι συνέπειες της ρύπανσης δεν περιορίζονται στην υγεία. Υπολογίζεται ότι οι κοινωνικοοικονομικές απώλειες, λόγω πρόωρων θανάτων και νοσηρότητας, φτάνουν σε δισεκατομμύρια ευρώ ετησίως. Οι πόλεις με υψηλή κυκλοφορία, οι περιοχές κοντά σε βιομηχανικές ζώνες και τα μεγάλα αστικά κέντρα πλήττονται περισσότερο, με την ατμοσφαιρική ρύπανση να παραμένει συχνά αόρατη αλλά εξαιρετικά επιβλαβής.
Η αντιμετώπιση του προβλήματος απαιτεί συντονισμένες πολιτικές και ατομικές ενέργειες. Η μείωση της χρήσης ορυκτών καυσίμων, η στροφή στις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, η χρήση δημόσιων μεταφορών και η ενίσχυση των πράσινων υποδομών είναι μόνο μερικά από τα μέτρα που μπορούν να περιορίσουν την έκθεση των πολιτών σε τοξικούς ρύπους. Οι πολίτες καλούνται επίσης να ενημερώνονται για τα επίπεδα ρύπανσης και να προσαρμόζουν τις δραστηριότητές τους, ιδίως κατά τις ημέρες αιχμής.
Συνολικά, η ατμοσφαιρική ρύπανση παραμένει αθόρυβος αλλά θανατηφόρος εχθρός. Η ευαισθητοποίηση και η άμεση δράση είναι κρίσιμες, όχι μόνο για την παράταση της ζωής των ανθρώπων, αλλά και για την προστασία του πλανήτη και της ποιότητας ζωής των επόμενων γενεών.
