Τα δάχτυλα που γίνονται ξαφνικά λευκά, μπλε ή κόκκινα όταν κάποιος εκτίθεται στο κρύο μπορεί να αποτελούν ένδειξη του φαινομένου Raynaud. Πρόκειται για μια διαταραχή της κυκλοφορίας του αίματος, κατά την οποία τα μικρά αιμοφόρα αγγεία συσπώνται υπερβολικά ως αντίδραση στις χαμηλές θερμοκρασίες ή στο έντονο συναισθηματικό στρες.
Κατά τη διάρκεια ενός επεισοδίου, η μειωμένη αιμάτωση προκαλεί χαρακτηριστικές αλλαγές στο χρώμα του δέρματος. Αρχικά, τα δάχτυλα μπορεί να γίνουν λευκά λόγω της περιορισμένης παροχής αίματος και στη συνέχεια μπλε, εξαιτίας της μειωμένης οξυγόνωσης. Όταν η κυκλοφορία αποκατασταθεί, αποκτούν ξανά κοκκινωπή απόχρωση, ενώ μπορεί να εμφανιστούν πόνος, κάψιμο ή μυρμήγκιασμα.
Το φαινόμενο διακρίνεται σε πρωτοπαθές και δευτεροπαθές. Η πρωτοπαθής μορφή εμφανίζεται χωρίς να συνδέεται με άλλη γνωστή πάθηση και είναι συνήθως ηπιότερη. Η δευτεροπαθής μπορεί να σχετίζεται με αυτοάνοσα νοσήματα, όπως το σκληρόδερμα και ο λύκος, ή με ορισμένα φάρμακα και επαγγελματικές δραστηριότητες που προκαλούν επαναλαμβανόμενους κραδασμούς στα χέρια.
Η αντιμετώπιση ξεκινά με την προστασία από το κρύο, τη χρήση γαντιών και τη διατήρηση σταθερής θερμοκρασίας στο σώμα. Η διακοπή του καπνίσματος είναι επίσης σημαντική, καθώς η νικοτίνη προκαλεί αγγειοσύσπαση. Σε σοβαρότερες περιπτώσεις μπορεί να χορηγηθούν φάρμακα που διευκολύνουν τη διαστολή των αγγείων.
Όταν τα επεισόδια είναι έντονα, εμφανίζονται μόνο στο ένα χέρι ή συνοδεύονται από πληγές στα δάχτυλα, απαιτείται ιατρικός έλεγχος. Η σωστή διερεύνηση είναι απαραίτητη, ιδιαίτερα για τον αποκλεισμό υποκείμενων αυτοάνοσων παθήσεων.
