Η ραγδαία εξάπλωση των social media έχει αλλάξει τον τρόπο που επικοινωνούμε, ενημερωνόμαστε και κοινωνικοποιούμαστε, φέρνοντας μαζί της και σοβαρές ψυχολογικές προκλήσεις. Μελέτες δείχνουν ότι η συνεχής χρήση πλατφορμών όπως το Facebook, το Instagram και το TikTok μπορεί να αυξήσει τα επίπεδα άγχους και κατάθλιψης, ιδιαίτερα στους νέους και τους εφήβους.
Ο λόγος κρύβεται στη φύση της ίδιας της κοινωνικής δικτύωσης: η σύγκριση με άλλους, η ανάγκη για έγκριση μέσω «likes» και σχολίων και η συνεχής έκθεση σε εικόνες και ιστορίες που δείχνουν ιδανικές ζωές, δημιουργούν πίεση και αίσθημα ανεπάρκειας. Κάθε «like» που δεν έρχεται ή κάθε ανάρτηση που φαίνεται να μην προσελκύει προσοχή μπορεί να επηρεάσει αρνητικά την αυτοεκτίμηση και τη διάθεση.
Επιπλέον, η συνεχής ροή πληροφοριών και η αδυναμία να αποσυνδεθεί κανείς από το ψηφιακό περιβάλλον εντείνουν τα συναισθήματα άγχους και κατάθλιψης. Ο εγκέφαλος συχνά συνδέει την επιβράβευση που δίνει η κοινωνική αναγνώριση με την ευχαρίστηση, και η απουσία αυτής της επιβράβευσης μπορεί να οδηγήσει σε συναισθηματική κόπωση και απομόνωση.
Τα social media μπορούν, επίσης, να ενισχύσουν τον «κύκλο της αρνητικότητας». Άτομα που αισθάνονται κατάθλιψη ενδέχεται να αναζητούν περιεχόμενο που αντανακλά τα συναισθήματά τους, όπως δυσάρεστες ειδήσεις, αρνητικά σχόλια ή δραματικές ιστορίες, με αποτέλεσμα να ενισχύεται η κακή διάθεση και η απαισιοδοξία. Η συνεχής ενασχόληση με τέτοιο περιεχόμενο μπορεί να προκαλέσει ένα είδος ψηφιακής «συναισθηματικής φυλακής», όπου η ψυχική υγεία επιβαρύνεται καθημερινά.
Ωστόσο, τα social media δεν είναι εξ ορισμού επιβλαβή. Η συνειδητή χρήση τους, η ρύθμιση χρόνου και η επιλογή θετικού περιεχομένου μπορούν να περιορίσουν την αρνητική επίδραση στην ψυχολογία. Η εκπαίδευση για την ψυχική υγεία, η υποστήριξη από οικογένεια και φίλους και η αναζήτηση επαγγελματικής βοήθειας παραμένουν καθοριστικοί παράγοντες για να μην γίνει η κατάθλιψη… viral.
Η ψηφιακή εποχή φέρνει αμέτρητες δυνατότητες, αλλά ταυτόχρονα μας καλεί να μάθουμε να προστατεύουμε τον ψυχισμό μας από τα σκοτεινά της «likes».
