Η θυρεοειδική οφθαλμοπάθεια (Thyroid Eye Disease – TED) είναι μια αυτοάνοση πάθηση που επηρεάζει τα μάτια και τον περιβάλλοντα ιστό τους, συνδέεται συχνά με διαταραχές του θυρεοειδούς, όπως η νόσος του Graves. Παρά το γεγονός ότι η πάθηση είναι πιο συχνή σε άτομα με υπερθυρεοειδισμό, μπορεί να εμφανιστεί και σε ασθενείς με φυσιολογική ή χαμηλή θυρεοειδική λειτουργία. Η θυρεοειδική οφθαλμοπάθεια είναι πιο συχνή σε γυναίκες, ωστόσο οι άνδρες τείνουν να εμφανίζουν σοβαρότερη μορφή της νόσου.
Η πάθηση χαρακτηρίζεται από φλεγμονή και διόγκωση των μυών και του λιπώδους ιστού γύρω από τα μάτια, προκαλώντας συμπτώματα όπως προέκταση των βολβών των ματιών (εξόφθαλμος), οίδημα των βλεφάρων, διπλωπία, ερυθρότητα και δυσκολία στο κλείσιμο των ματιών. Σοβαρές μορφές μπορεί να προκαλέσουν πίεση στο οπτικό νεύρο και να οδηγήσουν σε μόνιμη απώλεια όρασης εάν δεν αντιμετωπιστούν εγκαίρως.
Τα αίτια της θυρεοειδικής οφθαλμοπάθειας συνδέονται με την αυτοάνοση αντίδραση του οργανισμού, όπου τα αντισώματα κατά του θυρεοειδούς επιτίθενται και σε ιστούς γύρω από τα μάτια. Παράγοντες όπως το κάπνισμα αυξάνουν σημαντικά τον κίνδυνο εμφάνισης και την ένταση των συμπτωμάτων. Η νόσος εξελίσσεται συνήθως σε δύο φάσεις: την ενεργό φάση με έντονη φλεγμονή και την σταθερή φάση, όπου η φλεγμονή υποχωρεί αλλά μπορεί να παραμείνουν μόνιμες αλλαγές στην εμφάνιση ή τη λειτουργία των ματιών.
Η διάγνωση γίνεται μέσω κλινικής εξέτασης, απεικονιστικών εξετάσεων όπως αξονική ή μαγνητική τομογραφία και εργαστηριακών ελέγχων για τη λειτουργία του θυρεοειδούς. Η θεραπεία εξαρτάται από τη σοβαρότητα της νόσου και μπορεί να περιλαμβάνει φάρμακα για την καταστολή της φλεγμονής, χειρουργική διόρθωση των μυών ή του λιπώδους ιστού και διαχείριση των διαταραχών του θυρεοειδούς.
Η έγκαιρη διάγνωση και η παρακολούθηση από εξειδικευμένο ενδοκρινολόγο και οφθαλμίατρο είναι κρίσιμες για τη διατήρηση της όρασης και της ποιότητας ζωής των ασθενών. Με σωστή αντιμετώπιση, πολλοί ασθενείς μπορούν να ελέγξουν τα συμπτώματα και να περιορίσουν τις μακροχρόνιες επιπλοκές της θυρεοειδικής οφθαλμοπάθειας.
