Η άνοια αποτελεί μία από τις μεγαλύτερες προκλήσεις της σύγχρονης ιατρικής, επηρεάζοντας εκατομμύρια ανθρώπους παγκοσμίως. Η επιστημονική έρευνα αναζητά συνεχώς παράγοντες που θα μπορούσαν να συμβάλουν στην πρόληψη ή την καθυστέρηση της εμφάνισής της. Τα τελευταία χρόνια, το λίθιο —ένα στοιχείο γνωστό κυρίως για τη χρήση του στην ψυχιατρική— έχει βρεθεί στο επίκεντρο μελετών που εξετάζουν τον πιθανό προστατευτικό του ρόλο έναντι της άνοιας.
Το λίθιο χρησιμοποιείται εδώ και δεκαετίες στη θεραπεία της διπολικής διαταραχής, καθώς συμβάλλει στη σταθεροποίηση της διάθεσης. Ωστόσο, νεότερες έρευνες υποδεικνύουν ότι μπορεί να διαθέτει και νευροπροστατευτικές ιδιότητες. Παρατηρητικές μελέτες έχουν δείξει ότι πληθυσμοί που εκτίθενται σε μικρές ποσότητες λιθίου, ακόμη και μέσω του πόσιμου νερού, εμφανίζουν χαμηλότερα ποσοστά άνοιας σε σύγκριση με άλλες περιοχές.
Οι επιστήμονες θεωρούν ότι το λίθιο επηρεάζει θετικά ορισμένους μηχανισμούς του εγκεφάλου που σχετίζονται με τη νευροεκφύλιση. Συγκεκριμένα, φαίνεται να μειώνει τη συσσώρευση παθολογικών πρωτεϊνών, όπως η β-αμυλοειδής και η ταυ, οι οποίες συνδέονται άμεσα με τη νόσο Αλτσχάιμερ. Παράλληλα, το λίθιο ενδέχεται να ενισχύει την επιβίωση των νευρικών κυττάρων και να περιορίζει τη φλεγμονή στον εγκέφαλο.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει το γεγονός ότι τα πιθανά οφέλη φαίνεται να σχετίζονται με πολύ χαμηλές δόσεις λιθίου, σημαντικά μικρότερες από εκείνες που χρησιμοποιούνται στη φαρμακευτική αγωγή. Αυτό μειώνει τον κίνδυνο παρενεργειών και ανοίγει τον δρόμο για περαιτέρω έρευνα γύρω από την προληπτική χρήση του.
Παρά τα ενθαρρυντικά ευρήματα, οι ειδικοί τονίζουν ότι απαιτούνται περισσότερες κλινικές μελέτες για να επιβεβαιωθεί η αποτελεσματικότητα και η ασφάλεια του λιθίου στην πρόληψη της άνοιας. Σε καμία περίπτωση δεν συνιστάται η λήψη συμπληρωμάτων λιθίου χωρίς ιατρική καθοδήγηση.
Συμπερασματικά, το λίθιο αναδεικνύεται ως ένας πολλά υποσχόμενος παράγοντας στη μάχη κατά της άνοιας. Αν και η έρευνα βρίσκεται ακόμη σε εξέλιξη, τα μέχρι στιγμής δεδομένα ενισχύουν την ελπίδα ότι στο μέλλον θα υπάρξουν νέες στρατηγικές πρόληψης για τη διατήρηση της εγκεφαλικής υγείας.
