Το τρίξιμο ή το σφίξιμο των δοντιών είναι μια συνήθεια που πολλοί άνθρωποι δεν αντιλαμβάνονται, ιδιαίτερα όταν συμβαίνει κατά τη διάρκεια του ύπνου. Ονομάζεται βρουξισμός και μπορεί να εκδηλώνεται είτε με έντονη επαφή και τριβή των δοντιών είτε με παρατεταμένο σφίξιμο των γνάθων, χωρίς απαραίτητα να παράγεται ήχος.
Ο βρουξισμός μπορεί να εμφανίζεται τόσο την ημέρα όσο και τη νύχτα. Ο ημερήσιος συνδέεται συχνά με ασυνείδητο σφίξιμο των δοντιών σε στιγμές συγκέντρωσης ή έντασης. Ο νυχτερινός αποτελεί διαφορετικό φαινόμενο, το οποίο σχετίζεται με τη δραστηριότητα των μυών κατά τη διάρκεια του ύπνου. Δεν υπάρχει μία μοναδική αιτία που να εξηγεί όλες τις περιπτώσεις. Στους παράγοντες που έχουν συσχετιστεί με αυτόν περιλαμβάνονται το άγχος, ορισμένες διαταραχές του ύπνου, η κατανάλωση καφεΐνης ή αλκοόλ και ορισμένα φάρμακα.
Η συνεχής επιβάρυνση μπορεί να προκαλέσει φθορά της αδαμαντίνης, μικρορωγμές, ευαισθησία στα δόντια και πόνο στους μασητήριους μυς. Κάποιοι άνθρωποι εμφανίζουν επίσης πρωινούς πονοκεφάλους, δυσκολία στο άνοιγμα του στόματος ή ενόχληση στην περιοχή της κροταφογναθικής άρθρωσης.
Η διάγνωση γίνεται κυρίως με οδοντιατρική εξέταση και αξιολόγηση των συμπτωμάτων. Ο οδοντίατρος μπορεί να εντοπίσει χαρακτηριστικά σημάδια φθοράς, ενώ σε επιλεγμένες περιπτώσεις χρειάζεται περαιτέρω έλεγχος του ύπνου.
Μία συνηθισμένη μέθοδος προστασίας είναι ο εξατομικευμένος νάρθηκας, ο οποίος φοριέται συνήθως τη νύχτα και περιορίζει τη φθορά των δοντιών. Δεν εξαλείφει απαραίτητα τον ίδιο τον βρουξισμό, αλλά προστατεύει τις οδοντικές επιφάνειες. Παράλληλα, μπορεί να βοηθήσουν η διαχείριση του στρες, η αποφυγή υπερβολικής κατανάλωσης διεγερτικών ουσιών και η αξιολόγηση πιθανών διαταραχών ύπνου.
Η έγκαιρη αναγνώριση του προβλήματος είναι σημαντική, καθώς η παρατεταμένη μηχανική καταπόνηση μπορεί να προκαλέσει βλάβες που δεν αποκαθίστανται εύκολα.
