Το λίθιο, ένα στοιχείο που χρησιμοποιείται εδώ και δεκαετίες στη φαρμακευτική για τη θεραπεία διαταραχών της διάθεσης όπως η διπολική διαταραχή, φαίνεται ότι έχει και άλλες σημαντικές ιδιότητες που αφορούν την υγεία του εγκεφάλου. Σύμφωνα με πρόσφατες επιστημονικές μελέτες, η συστηματική χρήση του λιθίου σε χαμηλές δόσεις μπορεί να συνδέεται με μείωση του κινδύνου εμφάνισης άνοιας, μιας από τις πιο σοβαρές νευροεκφυλιστικές παθήσεις της τρίτης ηλικίας.
Η άνοια, και ειδικότερα η νόσος Αλτσχάιμερ, χαρακτηρίζεται από προοδευτική απώλεια μνήμης και γνωστικών λειτουργιών. Παρά τις εκτεταμένες έρευνες, δεν υπάρχει ακόμη πλήρως αποτελεσματική θεραπεία για την αναστροφή της πορείας της νόσου. Ωστόσο, το λίθιο φαίνεται να προσφέρει νευροπροστατευτική δράση, καθώς ενισχύει μηχανισμούς επιδιόρθωσης των νευρώνων και μειώνει τη συσσώρευση β-αμυλοειδών πρωτεϊνών, οι οποίες θεωρούνται υπεύθυνες για τη νευρωνική βλάβη στην Αλτσχάιμερ.
Μελέτες σε πληθυσμούς που λαμβάνουν μικρές δόσεις λιθίου, είτε μέσω φαρμακευτικής αγωγής είτε ακόμα και μέσω φυσικών πηγών όπως το πόσιμο νερό σε ορισμένες περιοχές, δείχνουν σημαντική μείωση της συχνότητας εμφάνισης άνοιας σε σχέση με ομάδες που δεν εκτίθενται σε λιθίο. Οι ερευνητές υποστηρίζουν ότι ακόμη και πολύ χαμηλές δόσεις, πολύ κάτω από αυτές που χρησιμοποιούνται για την ψυχιατρική θεραπεία, μπορεί να έχουν μακροχρόνια θετικά αποτελέσματα στη διατήρηση της νοητικής λειτουργίας.
Παρά τα ενθαρρυντικά ευρήματα, οι ειδικοί προειδοποιούν ότι η χρήση λιθίου πρέπει να γίνεται υπό ιατρική παρακολούθηση, καθώς υψηλές δόσεις μπορεί να προκαλέσουν σοβαρές παρενέργειες όπως νεφρική δυσλειτουργία ή διαταραχές ηλεκτρολυτών. Η ιδέα της πρόληψης της άνοιας με λιθίο βρίσκεται ακόμη σε ερευνητικό στάδιο, αλλά ανοίγει ένα νέο πεδίο για την ανάπτυξη στρατηγικών που στοχεύουν στη νευροπροστασία.
Συνολικά, η ανακάλυψη ότι το λίθιο μπορεί να μειώνει τον κίνδυνο άνοιας υπογραμμίζει τη σημασία της επιστημονικής διερεύνησης γνωστών φαρμάκων και στοιχείων για νέες χρήσεις, προσφέροντας ελπίδα για την πρόληψη και την υποστήριξη της νοητικής υγείας.
