Ένα από τα πιο παράξενα αισθήματα που μπορεί να βιώσουμε λίγο πριν αποκοιμηθούμε είναι η ξαφνική εντύπωση ότι πέφτουμε. Μπορεί να νιώσουμε σαν να χάνουμε την ισορροπία μας, να βουλιάζουμε ή να κάνουμε ένα απότομο βήμα στο κενό. Συχνά, το αίσθημα συνοδεύεται από ένα ξαφνικό τίναγμα των χεριών ή των ποδιών, το οποίο μπορεί να μας ξυπνήσει αμέσως. Το φαινόμενο είναι γνωστό ως υπνικό τίναγμα και είναι ιδιαίτερα συχνό.
Το υπνικό τίναγμα εμφανίζεται κατά τη μετάβαση από την εγρήγορση στον ύπνο, όταν το σώμα αρχίζει να χαλαρώνει και η εγκεφαλική δραστηριότητα αλλάζει. Οι μύες σταδιακά χαλαρώνουν, ενώ η αναπνοή και ο καρδιακός ρυθμός μεταβάλλονται. Μία από τις θεωρίες υποστηρίζει ότι ο εγκέφαλος μπορεί να ερμηνεύσει λανθασμένα αυτή τη γρήγορη χαλάρωση των μυών ως ένδειξη ότι το σώμα χάνει την ισορροπία του. Ως αντίδραση, στέλνει ένα ξαφνικό σήμα στους μυς, προκαλώντας το χαρακτηριστικό τίναγμα.
Η αίσθηση της πτώσης μπορεί επίσης να συνδέεται με τον τρόπο που ο εγκέφαλος δημιουργεί εικόνες και αισθήσεις κατά την έναρξη του ύπνου. Σε αυτή τη μεταβατική φάση, μπορεί να εμφανιστούν σύντομες, ζωντανές και ασύνδετες αισθητηριακές εμπειρίες, οι οποίες μοιάζουν με όνειρα. Έτσι, το μυϊκό τίναγμα μπορεί να συνοδευτεί από την εντύπωση ότι πέφτουμε από ένα ύψος, ότι σκοντάφτουμε ή ότι χάνουμε ξαφνικά το έδαφος κάτω από τα πόδια μας.
Το φαινόμενο μπορεί να εμφανίζεται συχνότερα σε περιόδους έντονου στρες, έλλειψης ύπνου ή υπερβολικής κατανάλωσης καφεΐνης. Η σωματική και ψυχική ένταση φαίνεται να δυσκολεύει την ομαλή μετάβαση του οργανισμού στην κατάσταση ύπνου.
Στις περισσότερες περιπτώσεις, τα υπνικά τινάγματα είναι απολύτως φυσιολογικά και δεν αποτελούν λόγο ανησυχίας. Μπορεί να είναι στιγμιαία και να εμφανίζονται μόνο περιστασιακά. Ωστόσο, αν οι κινήσεις είναι πολύ συχνές, έντονες ή επηρεάζουν σημαντικά τον ύπνο, χρειάζεται αξιολόγηση από ειδικό. Το αίσθημα της πτώσης, λοιπόν, είναι ακόμη ένα παράδειγμα του πόσο περίπλοκη είναι η μετάβαση του εγκεφάλου και του σώματος από την εγρήγορση στον ύπνο.
