Για πολλούς ανθρώπους, το διάβασμα μέσα στο αυτοκίνητο μπορεί να μετατραπεί γρήγορα από μια ευχάριστη απασχόληση σε μια δυσάρεστη εμπειρία. Μετά από λίγη ώρα μπορεί να εμφανιστούν ναυτία, ζάλη, πονοκέφαλος, κρύος ιδρώτας ή ακόμη και τάση για εμετό. Το φαινόμενο ονομάζεται ναυτία λόγω κίνησης και σχετίζεται κυρίως με τον τρόπο με τον οποίο ο εγκέφαλος συνδυάζει διαφορετικά αισθητηριακά σήματα.
Για να αντιληφθεί το σώμα τη θέση και την κίνησή του, ο εγκέφαλος λαμβάνει πληροφορίες από τα μάτια, το εσωτερικό αυτί και τους υποδοχείς που βρίσκονται στους μυς και στις αρθρώσεις. Το αιθουσαίο σύστημα του εσωτερικού αυτιού ανιχνεύει τις επιταχύνσεις, τις στροφές και τις αλλαγές κατεύθυνσης, ενώ τα μάτια μεταφέρουν πληροφορίες σχετικά με το τι βλέπουμε.
Όταν διαβάζουμε μέσα σε ένα αυτοκίνητο, τα μάτια μας είναι στραμμένα σε ένα σταθερό αντικείμενο, όπως ένα βιβλίο ή μια οθόνη. Για τον εγκέφαλο, επομένως, φαίνεται σαν το σώμα να παραμένει ακίνητο. Την ίδια στιγμή, όμως, το εσωτερικό αυτί αντιλαμβάνεται ότι το αυτοκίνητο επιταχύνει, φρενάρει, στρίβει και κινείται πάνω σε ανωμαλίες του δρόμου. Δημιουργείται έτσι μια ασυμφωνία μεταξύ των αισθητηριακών πληροφοριών.
Ο εγκέφαλος δυσκολεύεται να εξηγήσει αυτή την αντίφαση και μπορεί να ενεργοποιήσει μηχανισμούς που προκαλούν τα χαρακτηριστικά συμπτώματα της ναυτίας. Η ακριβής εξελικτική εξήγηση για το φαινόμενο δεν είναι απολύτως βέβαιη, όμως μία από τις γνωστότερες θεωρίες συνδέει αυτή την αισθητηριακή σύγκρουση με μηχανισμούς που σχετίζονται με την άμυνα του οργανισμού.
Υπάρχουν τρόποι να περιοριστεί η ενόχληση. Το να κοιτάζουμε έξω από το παράθυρο και να εστιάζουμε σε μακρινά αντικείμενα μπορεί να βοηθήσει τον εγκέφαλο να συνδυάσει καλύτερα τις πληροφορίες. Επίσης, η αποφυγή ανάγνωσης, η διατήρηση του κεφαλιού όσο γίνεται σταθερού και η επιλογή της μπροστινής θέσης, όπου επιτρέπεται, μπορεί να μειώσουν τα συμπτώματα.
Η ευαισθησία διαφέρει σημαντικά από άνθρωπο σε άνθρωπο και μπορεί να επηρεάζεται από την κούραση, την ένταση της κίνησης και άλλους παράγοντες. Σε γενικές γραμμές, λοιπόν, η ναυτία δεν προκαλείται από το ίδιο το διάβασμα, αλλά από τη σύγκρουση ανάμεσα σε αυτά που βλέπουμε και σε αυτά που αισθάνεται το σώμα μας καθώς κινείται.
