Τα social media έχουν γίνει αναπόσπαστο κομμάτι της καθημερινότητας των εφήβων, προσφέροντας δυνατότητες επικοινωνίας, ψυχαγωγίας και αυτοέκφρασης. Ωστόσο, η συνεχής χρήση αυτών των πλατφορμών δεν είναι χωρίς συνέπειες, ειδικά για την ψυχική τους υγεία. Ερευνητικά δεδομένα δείχνουν ότι η υπερβολική ενασχόληση με τα social media συνδέεται με αυξημένα επίπεδα άγχους, κατάθλιψης και χαμηλής αυτοεκτίμησης στους νέους.
Ένας από τους βασικούς παράγοντες που επηρεάζουν την ψυχική υγεία των εφήβων είναι η συνεχής σύγκριση με τους άλλους. Οι έφηβοι βλέπουν καθημερινά «ιδανικές» εκδοχές της ζωής των συνομηλίκων τους, με επιμελημένες φωτογραφίες και επιτεύγματα, και συχνά νιώθουν ότι δεν ανταποκρίνονται στα κοινωνικά πρότυπα. Αυτή η αίσθηση ανεπάρκειας μπορεί να οδηγήσει σε χαμηλή αυτοεκτίμηση, δυσφορία και συναισθηματική κόπωση.
Επιπλέον, η παρατεταμένη έκθεση σε αρνητικά σχόλια ή διαδικτυακό εκφοβισμό (cyberbullying) αποτελεί σημαντικό παράγοντα κινδύνου για την εμφάνιση άγχους και κατάθλιψης. Οι έφηβοι που υφίστανται εκφοβισμό στο διαδίκτυο συχνά νιώθουν απομόνωση και ανασφάλεια, γεγονός που επηρεάζει αρνητικά την κοινωνική τους ζωή και την ακαδημαϊκή τους επίδοση.
Η συνεχής χρήση των social media επηρεάζει επίσης την ποιότητα του ύπνου, καθώς πολλοί έφηβοι χρησιμοποιούν κινητά και υπολογιστές αργά το βράδυ, εκθέτοντας τα μάτια τους στο μπλε φως των οθονών. Η διαταραχή του ύπνου συνδέεται άμεσα με αυξημένα επίπεδα άγχους και εκρήξεις συναισθημάτων.
Για να μετριαστούν οι αρνητικές συνέπειες, οι ειδικοί συνιστούν όριο χρόνου στην καθημερινή χρήση, κριτική προσέγγιση του περιεχομένου που βλέπουν και ενίσχυση της πραγματικής κοινωνικής αλληλεπίδρασης. Η ενθάρρυνση για δραστηριότητες εκτός διαδικτύου, όπως αθλητισμός, χόμπι και προσωπική δημιουργία, μπορεί να μειώσει το άγχος και να βελτιώσει την αυτοεκτίμηση των εφήβων.
Συμπερασματικά, τα social media αποτελούν ένα εργαλείο με μεγάλη δύναμη αλλά και κίνδυνο. Η κατανόηση του τρόπου με τον οποίο επηρεάζουν την ψυχική υγεία των εφήβων είναι κρίσιμη για γονείς, εκπαιδευτικούς και τους ίδιους τους νέους, ώστε η χρήση τους να παραμένει εποικοδομητική και ασφαλής.
