Για όσους εργάζονται σε εναλλασσόμενες βάρδιες, η ώρα της δουλειάς δεν αλλάζει απλώς το καθημερινό πρόγραμμα. Μπορεί να επηρεάσει τον ύπνο, την εγρήγορση, την πέψη και τη γενικότερη αίσθηση ευεξίας. Η δυσκολία προσαρμογής οφείλεται κυρίως στο γεγονός ότι το ανθρώπινο σώμα δεν μπορεί να μετακινήσει ακαριαία το εσωτερικό του βιολογικό ρολόι κάθε φορά που αλλάζει το ωράριο εργασίας.
Ο κιρκάδιος ρυθμός ρυθμίζει πολλές λειτουργίες μέσα σε έναν κύκλο περίπου 24 ωρών. Το φως, η ώρα των γευμάτων και η καθημερινή δραστηριότητα λειτουργούν ως ενδείξεις που βοηθούν τον οργανισμό να συγχρονίζεται με το περιβάλλον. Για τους περισσότερους ανθρώπους, το φυσικό αυτό σύστημα ευνοεί την εγρήγορση κατά τη διάρκεια της ημέρας και τον ύπνο τη νύχτα.
Όταν κάποιος εργάζεται τη νύχτα και προσπαθεί να κοιμηθεί το πρωί, καλείται να ξεκουραστεί σε μια χρονική περίοδο κατά την οποία το σώμα τείνει να ενεργοποιείται. Το φως της ημέρας, οι εξωτερικοί θόρυβοι και οι οικογενειακές υποχρεώσεις μπορούν να κάνουν τον ύπνο ακόμη πιο σύντομο ή διακεκομμένο. Αντίστοιχα, η πολύ πρωινή βάρδια μπορεί να απαιτεί αφύπνιση πριν ο οργανισμός έχει ολοκληρώσει επαρκώς την περίοδο ξεκούρασης.
Η επαναλαμβανόμενη έλλειψη ύπνου μπορεί να επηρεάσει την προσοχή, τον χρόνο αντίδρασης, τη μνήμη και τη διάθεση. Σε ορισμένες περιπτώσεις, αυξάνεται και ο κίνδυνος λαθών ή ατυχημάτων, ιδιαίτερα κατά τις ώρες έντονης υπνηλίας. Η μακροχρόνια εργασία σε νυχτερινές βάρδιες έχει επίσης συσχετιστεί με ορισμένα προβλήματα υγείας, αν και ο κίνδυνος εξαρτάται από πολλούς παράγοντες και δεν είναι ίδιος για όλους.
Η προσαρμογή μπορεί να γίνει ευκολότερη με ένα όσο το δυνατόν πιο σταθερό πρόγραμμα ύπνου, ένα σκοτεινό και ήσυχο υπνοδωμάτιο και περιορισμό της καφεΐνης κοντά στην ώρα της κατάκλισης. Το φως χρειάζεται επίσης προσεκτικό χειρισμό, ανάλογα με τη βάρδια και το επιθυμητό ωράριο ύπνου.
Εξίσου σημαντικό είναι να υπάρχει επαρκής χρόνος ανάπαυσης ανάμεσα στις βάρδιες. Όταν η υπνηλία είναι έντονη, η οδήγηση και άλλες δραστηριότητες που απαιτούν αυξημένη προσοχή μπορεί να γίνουν επικίνδυνες. Η ξεκούραση δεν αποτελεί πολυτέλεια, αλλά βασική προϋπόθεση για την ασφάλεια και τη σωστή λειτουργία του οργανισμού.
