Το κλάμα είναι μία από τις πιο χαρακτηριστικές ανθρώπινες αντιδράσεις σε έντονα συναισθήματα. Μπορεί να εμφανιστεί όταν νιώθουμε μεγάλη χαρά, συγκίνηση, λύπη, ανακούφιση ή ακόμη και όταν βιώνουμε μια στιγμή έντονου στρες. Παρότι τα δάκρυα συχνά συνδέονται με τη στενοχώρια, στην πραγματικότητα αποτελούν έναν πολύπλοκο μηχανισμό του οργανισμού που εξυπηρετεί περισσότερες από μία λειτουργίες.
Τα δάκρυα παράγονται συνεχώς από τους δακρυϊκούς αδένες και σχηματίζουν ένα λεπτό προστατευτικό φιλμ στην επιφάνεια των ματιών. Η βασική τους λειτουργία είναι να διατηρούν τον κερατοειδή υγρό, να απομακρύνουν μικροσκοπικά σωματίδια και να προστατεύουν τα μάτια από ερεθισμούς και μικροοργανισμούς. Όταν όμως βιώνουμε ένα έντονο συναίσθημα, ενεργοποιούνται περιοχές του εγκεφάλου που σχετίζονται με τη συναισθηματική επεξεργασία. Μέσω του αυτόνομου νευρικού συστήματος μπορεί τότε να προκληθεί αυξημένη παραγωγή δακρύων.
Τα συναισθηματικά δάκρυα διαφέρουν από εκείνα που προκαλούνται, για παράδειγμα, όταν κόβουμε ένα κρεμμύδι. Τα πρώτα συνδέονται με την έντονη συναισθηματική κατάσταση και συχνά συνοδεύονται από αλλαγές στην αναπνοή, στον καρδιακό ρυθμό και στην έκφραση του προσώπου. Το κλάμα μπορεί επίσης να λειτουργεί ως ένας τρόπος επικοινωνίας. Χωρίς να χρειαστεί να πούμε λέξεις, ενημερώνουμε τους άλλους ότι βιώνουμε κάτι ιδιαίτερα έντονο και ενδεχομένως χρειαζόμαστε υποστήριξη.
Ένα ακόμη ενδιαφέρον στοιχείο είναι ότι πολλοί άνθρωποι αισθάνονται ανακούφιση μετά το κλάμα. Αυτό πιθανότατα σχετίζεται όχι μόνο με την έκφραση του συναισθήματος, αλλά και με την κοινωνική υποστήριξη που μπορεί να ακολουθήσει. Το να κλάψουμε επιτρέπει σε ορισμένους ανθρώπους να σταματήσουν προσωρινά, να επεξεργαστούν αυτό που αισθάνονται και να επανέλθουν σταδιακά σε πιο ήρεμη κατάσταση.
Επομένως, το κλάμα δεν είναι ένδειξη αδυναμίας. Είναι μια φυσιολογική αντίδραση του οργανισμού, που συνδυάζει τη λειτουργία της προστασίας των ματιών με την έκφραση και τη διαχείριση έντονων συναισθημάτων. Τα δάκρυα, είτε προκαλούνται από χαρά είτε από λύπη, αποτελούν έναν από τους πιο άμεσους τρόπους με τους οποίους το σώμα μας εκφράζει όσα πολλές φορές δυσκολευόμαστε να περιγράψουμε με λόγια.
