Η ακοή μπορεί να επιβαρύνεται σταδιακά, χωρίς να γίνεται αμέσως αντιληπτό. Κάποιος μπορεί να αρχίσει να δυσκολεύεται να καταλάβει μια συζήτηση σε πολυσύχναστο χώρο ή να ανεβάζει συχνά την ένταση της τηλεόρασης, θεωρώντας ότι οι άλλοι μιλούν χαμηλόφωνα.
Η παρατεταμένη έκθεση σε δυνατούς ήχους μπορεί να προκαλέσει βλάβη στα ευαίσθητα αισθητήρια κύτταρα του έσω αυτιού. Αυτά συμβάλλουν στη μετατροπή των ηχητικών δονήσεων σε νευρικά σήματα. Όταν καταστραφούν, δεν αναγεννώνται με φυσικό τρόπο στον άνθρωπο, γι’ αυτό η απώλεια ακοής από τον θόρυβο μπορεί να είναι μόνιμη.
Ο κίνδυνος εξαρτάται τόσο από την ένταση όσο και από τη διάρκεια της έκθεσης. Ένας πολύ δυνατός ήχος μπορεί να προκαλέσει άμεση βλάβη, ενώ η καθημερινή επαφή με θόρυβο μέτριας έως υψηλής έντασης μπορεί να έχει σωρευτικές επιπτώσεις. Συναυλίες, θορυβώδεις χώροι εργασίας, μηχανήματα και ακουστικά σε υψηλή ένταση είναι χαρακτηριστικά παραδείγματα.
Ένα πρώτο προειδοποιητικό σημάδι είναι οι εμβοές, δηλαδή η αντίληψη βουητού ή σφυρίγματος χωρίς εξωτερική πηγή ήχου. Μπορεί επίσης να εμφανιστεί προσωρινή αίσθηση ότι η ακοή έχει «βουλώσει» μετά από δυνατή μουσική. Ακόμη κι αν υποχωρήσουν αυτά τα συμπτώματα, δεν σημαίνει απαραίτητα ότι δεν έχει υπάρξει επιβάρυνση.
Η πρόληψη ξεκινά με τη μείωση της έντασης, τον περιορισμό του χρόνου έκθεσης και τα τακτικά διαλείμματα σε ήσυχο περιβάλλον. Σε συναυλίες ή χώρους εργασίας με θόρυβο, οι κατάλληλες ωτοασπίδες μπορούν να προσφέρουν ουσιαστική προστασία. Τα ακουστικά καλό είναι να χρησιμοποιούνται σε ένταση που επιτρέπει την άνετη ακρόαση χωρίς να καλύπτει πλήρως τους ήχους του περιβάλλοντος.
Ένας έλεγχος ακοής μπορεί να εντοπίσει μεταβολές που δεν είναι ακόμη εμφανείς στην καθημερινότητα. Η ξαφνική απώλεια ακοής, ιδιαίτερα στο ένα αυτί, χρειάζεται άμεση ιατρική εκτίμηση, επειδή η έγκαιρη αντιμετώπιση μπορεί να επηρεάσει το αποτέλεσμα.
