Ο εθισμός στο διαδίκτυο αποτελεί ένα αυξανόμενο φαινόμενο που απασχολεί γονείς, εκπαιδευτικούς και ειδικούς ψυχικής υγείας παγκοσμίως. Στην εφηβεία, μια περίοδο έντονων βιολογικών και ψυχολογικών αλλαγών, η υπερβολική χρήση οθονών και ψηφιακών πλατφορμών μπορεί να επηρεάσει ουσιαστικά τη λειτουργία και την ανάπτυξη του εγκεφάλου. Οι έφηβοι περνούν πλέον πολλές ώρες καθημερινά σε μέσα κοινωνικής δικτύωσης, διαδικτυακά παιχνίδια και εφαρμογές βίντεο, γεγονός που ενισχύει τον κίνδυνο εξάρτησης.
Επιστημονικές μελέτες έχουν δείξει ότι η υπερβολική ενασχόληση με το διαδίκτυο επηρεάζει το σύστημα ανταμοιβής του εγκεφάλου, αυξάνοντας την έκκριση ντοπαμίνης – της ουσίας που σχετίζεται με την ευχαρίστηση και την επιβράβευση. Έρευνα που δημοσιεύθηκε στο JAMA Psychiatry κατέδειξε ότι οι έφηβοι με προβληματική χρήση διαδικτύου εμφανίζουν μεταβολές σε περιοχές του εγκεφάλου που σχετίζονται με τον αυτοέλεγχο, τη λήψη αποφάσεων και τη ρύθμιση των συναισθημάτων. Οι αλλαγές αυτές μοιάζουν, σε ορισμένες περιπτώσεις, με εκείνες που παρατηρούνται σε άλλες μορφές εθισμού.
Παράλληλα, η συνεχής έκθεση σε γρήγορα ερεθίσματα και διαρκή εναλλαγή περιεχομένου μπορεί να επηρεάσει την ικανότητα συγκέντρωσης και τη μνήμη εργασίας. Ο εγκέφαλος των εφήβων, που βρίσκεται ακόμη σε στάδιο ανάπτυξης, είναι πιο ευάλωτος σε τέτοιου είδους επιδράσεις. Επιπλέον, η υπερβολική χρήση οθονών συνδέεται με διαταραχές ύπνου, αυξημένο άγχος και συμπτώματα κατάθλιψης, επιβαρύνοντας περαιτέρω τη γνωστική και συναισθηματική τους ισορροπία.
Οι ειδικοί τονίζουν ότι δεν είναι η τεχνολογία από μόνη της επιβλαβής, αλλά η ανεξέλεγκτη και υπερβολική χρήση της. Η θέσπιση ορίων στον χρόνο οθόνης, η ενίσχυση δραστηριοτήτων εκτός διαδικτύου – όπως ο αθλητισμός και η κοινωνική επαφή – και η ανοιχτή επικοινωνία μέσα στην οικογένεια μπορούν να λειτουργήσουν προστατευτικά.
Συμπερασματικά, ο εθισμός στο διαδίκτυο αποτελεί μια πραγματική πρόκληση για τη σύγχρονη κοινωνία. Η έγκαιρη αναγνώριση των συμπτωμάτων και η ισορροπημένη χρήση της τεχνολογίας είναι κρίσιμα βήματα για την προστασία της ψυχικής υγείας και της ομαλής ανάπτυξης του εγκεφάλου των εφήβων.
