Το εμβόλιο κατά του έρπητα ζωστήρα, που χορηγείται κυρίως σε άτομα άνω των 50 ετών για την πρόληψη της επώδυνης ιογενούς λοίμωξης, φαίνεται πως μπορεί να προσφέρει ένα επιπλέον και ιδιαίτερα σημαντικό όφελος: τη μείωση του κινδύνου εμφάνισης άνοιας. Νέα επιδημιολογικά δεδομένα ενισχύουν την υπόθεση ότι η προστασία από τον ιό της ανεμευλογιάς-ζωστήρα ενδέχεται να έχει θετική επίδραση και στην υγεία του εγκεφάλου.
Σύμφωνα με μελέτη που δημοσιεύθηκε στο Nature Medicine, άτομα που είχαν εμβολιαστεί κατά του έρπητα ζωστήρα εμφάνισαν χαμηλότερα ποσοστά διάγνωσης άνοιας σε σύγκριση με συνομηλίκους τους που δεν είχαν εμβολιαστεί. Οι ερευνητές παρακολούθησαν για αρκετά χρόνια μεγάλο δείγμα πληθυσμού και διαπίστωσαν ότι ο σχετικός κίνδυνος εμφάνισης άνοιας ήταν μειωμένος, ακόμη και μετά την προσαρμογή για άλλους παράγοντες κινδύνου, όπως η ηλικία, τα καρδιαγγειακά νοσήματα και ο σακχαρώδης διαβήτης.
Οι επιστήμονες εκτιμούν ότι η πιθανή προστατευτική δράση συνδέεται με τη μείωση της φλεγμονής και της ιικής επανενεργοποίησης. Ο ιός της ανεμευλογιάς παραμένει σε λανθάνουσα μορφή στον οργανισμό και μπορεί να επανενεργοποιηθεί αργότερα ως έρπητας ζωστήρας. Η χρόνια φλεγμονή και οι ιογενείς λοιμώξεις έχουν συσχετιστεί με νευροεκφυλιστικές διεργασίες, συμπεριλαμβανομένης της νόσου Αλτσχάιμερ. Επομένως, η πρόληψη της επανενεργοποίησης του ιού ενδέχεται να μειώνει και τη φλεγμονώδη επιβάρυνση στον εγκέφαλο.
Παρά τα ενθαρρυντικά ευρήματα, οι ειδικοί επισημαίνουν ότι πρόκειται κυρίως για παρατηρητικές μελέτες και όχι για τυχαιοποιημένες κλινικές δοκιμές που να αποδεικνύουν άμεση αιτιώδη σχέση. Ωστόσο, τα δεδομένα προστίθενται σε ένα αυξανόμενο σώμα ερευνών που εξετάζει τον ρόλο των λοιμώξεων και του ανοσοποιητικού συστήματος στην ανάπτυξη άνοιας.
Σε κάθε περίπτωση, ο εμβολιασμός κατά του έρπητα ζωστήρα παραμένει βασικό μέτρο πρόληψης μιας επώδυνης και δυνητικά επιπλεγμένης λοίμωξης. Αν επιβεβαιωθεί και η πιθανή του συμβολή στη μείωση του κινδύνου άνοιας, τότε πρόκειται για ένα ακόμη σημαντικό εργαλείο δημόσιας υγείας στη μάχη κατά των νευροεκφυλιστικών νοσημάτων.
