Η κατάποση είναι μια σύνθετη λειτουργία που πραγματοποιούμε καθημερινά, συνήθως χωρίς να τη σκεφτόμαστε. Όταν όμως το φαγητό ή τα υγρά μοιάζουν να κολλούν στον λαιμό ή στο στήθος, η διαδικασία μπορεί να γίνει δύσκολη και να προκαλέσει ανησυχία.
Η δυσφαγία είναι ο ιατρικός όρος για τη δυσκολία στην κατάποση και μπορεί να αφορά τόσο τα στερεά τρόφιμα όσο και τα υγρά.
Ποιες είναι οι πιθανές αιτίες;
Η δυσφαγία μπορεί να οφείλεται σε προβλήματα του οισοφάγου, όπως στένωση, φλεγμονή ή διαταραχές της κινητικότητάς του. Μπορεί επίσης να εμφανιστεί μετά από εγκεφαλικό επεισόδιο ή σε νευρολογικές παθήσεις που επηρεάζουν τον συντονισμό των μυών της κατάποσης.
Η γαστροοισοφαγική παλινδρόμηση, ορισμένες μυϊκές διαταραχές και οι όγκοι του οισοφάγου αποτελούν επίσης πιθανά αίτια.
Ποια σημάδια χρειάζονται προσοχή;
Ο βήχας κατά τη διάρκεια του φαγητού, η αίσθηση ότι η τροφή παραμένει στον λαιμό, η επώδυνη κατάποση και η ανεξήγητη απώλεια βάρους είναι συμπτώματα που χρειάζονται αξιολόγηση.
Ιδιαίτερη σημασία έχει η εισρόφηση, δηλαδή η είσοδος τροφής ή υγρών στους αεραγωγούς. Μπορεί να προκαλέσει πνευμονικές λοιμώξεις, ιδιαίτερα σε ηλικιωμένους ή ανθρώπους με νευρολογικά προβλήματα.
Πώς γίνεται η διάγνωση;
Ανάλογα με τα συμπτώματα, μπορεί να χρειαστεί ενδοσκόπηση, ακτινολογικός έλεγχος της κατάποσης ή ειδική αξιολόγηση από λογοθεραπευτή με εμπειρία στις διαταραχές κατάποσης.
Η αντιμετώπιση εξαρτάται από την αιτία και μπορεί να περιλαμβάνει φαρμακευτική αγωγή, αλλαγές στη σύσταση των τροφών, ειδικές ασκήσεις ή επεμβατικές θεραπείες.
Η δυσκολία στην κατάποση δεν πρέπει να θεωρείται φυσιολογική συνέπεια της ηλικίας. Όταν επιμένει ή επιδεινώνεται, χρειάζεται διερεύνηση, καθώς η έγκαιρη αντιμετώπιση προστατεύει τόσο τη θρέψη όσο και την αναπνευστική υγεία.
