Η φλεγμονή αποτελεί έναν από τους βασικούς μηχανισμούς άμυνας του ανθρώπινου οργανισμού. Όταν ένας ιστός τραυματίζεται ή δέχεται επίθεση από έναν παθογόνο μικροοργανισμό, ενεργοποιούνται κύτταρα και χημικές ουσίες που βοηθούν στην αντιμετώπιση της απειλής και στην αποκατάσταση της βλάβης. Το πρόβλημα εμφανίζεται όταν η φλεγμονώδης αντίδραση επιμένει για μεγάλο χρονικό διάστημα, χωρίς να υπάρχει σαφής ανάγκη για συνεχή ενεργοποίησή της.
Η οξεία φλεγμονή είναι συνήθως μια προσωρινή και χρήσιμη αντίδραση. Η ερυθρότητα, το πρήξιμο, η θερμότητα και ο πόνος γύρω από έναν τραυματισμό αποτελούν χαρακτηριστικά παραδείγματα. Αντίθετα, η χρόνια φλεγμονή μπορεί να εξελίσσεται για μήνες ή χρόνια, μερικές φορές χωρίς εμφανή συμπτώματα.
Η παρατεταμένη φλεγμονώδης δραστηριότητα έχει συνδεθεί με διάφορες παθήσεις, μεταξύ των οποίων η αθηροσκλήρωση, ορισμένα αυτοάνοσα νοσήματα και μεταβολικές διαταραχές. Στον διαβήτη τύπου 2 και στην παχυσαρκία, για παράδειγμα, παρατηρούνται συχνά μεταβολές στη λειτουργία του ανοσοποιητικού συστήματος και αυξημένη φλεγμονώδης δραστηριότητα. Αυτό δεν σημαίνει ότι η φλεγμονή αποτελεί τη μοναδική αιτία αυτών των νοσημάτων, αλλά ότι μπορεί να συμμετέχει σε σύνθετους μηχανισμούς που επηρεάζουν την εξέλιξή τους.
Οι αιτίες της χρόνιας φλεγμονής διαφέρουν. Μπορεί να σχετίζονται με επίμονες λοιμώξεις, αυτοάνοσες αντιδράσεις, παρατεταμένη έκθεση σε επιβλαβείς παράγοντες ή διαταραχές της μεταβολικής λειτουργίας. Η αξιολόγησή της εξαρτάται από το ιστορικό, τα συμπτώματα και, όταν χρειάζεται, εργαστηριακές εξετάσεις.
Η ισορροπημένη διατροφή, η τακτική σωματική δραστηριότητα, ο επαρκής ύπνος και η αποφυγή του καπνίσματος υποστηρίζουν τη συνολική υγεία και μπορούν να συμβάλουν στη μείωση ορισμένων παραγόντων κινδύνου. Ωστόσο, κανένα τρόφιμο ή συμπλήρωμα δεν αποτελεί από μόνο του θεραπεία για τη χρόνια φλεγμονή.
Η κατανόηση της φλεγμονής είναι σημαντική επειδή αναδεικνύει τη στενή σχέση ανάμεσα στο ανοσοποιητικό σύστημα, τον μεταβολισμό και τη λειτουργία των ιστών. Η αντιμετώπιση δεν βασίζεται στην αδιάκριτη καταστολή κάθε φλεγμονώδους αντίδρασης, αλλά στον εντοπισμό της αιτίας και στην κατάλληλη ιατρική φροντίδα.
