Η επίδραση που έχουν οι γονείς στη συμπεριφορά των παιδιών τους είναι μεγάλη σε πολλούς τομείς — και η χρήση νικοτίνης δεν εξαιρείται. Πολλές μελέτες δείχνουν ότι η συνήθεια των γονιών να καπνίζουν σχετίζεται με αυξημένη πιθανότητα τα παιδιά τους να δοκιμάσουν ηλεκτρονικά τσιγάρα (άτμισμα) και να εξελιχθούν σε ατμιστές. Αυτό το φαινόμενο αποτυπώνει βαθύτερους μηχανισμούς μάθησης και μίμησης που έχουν σημαντικές επιπτώσεις στην υγεία των νέων.
Μια μεγάλη ιρλανδική έρευνα, που αναλύθηκε διεξοδικά από ειδικούς, κατέγραψε ότι οι έφηβοι των οποίων οι γονείς καπνίζουν είναι πολύ πιο πιθανό να δοκιμάσουν ηλεκτρονικό τσιγάρο και να γίνουν τακτικοί χρήστες. Τα στοιχεία δείχνουν ότι η χρήση ηλεκτρονικών τσιγάρων μεταξύ νέων αυξήθηκε σημαντικά τα τελευταία χρόνια, με τα ποσοστά να σχετίζονται άμεσα με το περιβάλλον στο σπίτι όπου υπάρχουν καπνιστές γονείς.
Η επιστημονική λογοτεχνία υποστηρίζει αυτήν την τάση. Σε μια μεγάλη μετα-ανάλυση 21 μελετών, παρατηρήθηκε ότι η παρουσία καπνιστών στην οικογένεια (γονείς και αδέλφια) αυξάνει σημαντικά την πιθανότητα χρήσης ηλεκτρονικών τσιγάρων από εφήβους. Η πιθανότητα αυτή ήταν υψηλότερη όταν η συνήθεια του καπνίσματος ήταν κοινή μέσα στο οικογενειακό περιβάλλον — ακόμα και όταν λάμβανε υπόψη η χρήση νικοτίνης από το ίδιο το παιδί.
Αυτές οι συσχετίσεις δείχνουν δύο βασικούς μηχανισμούς: πρώτον, τα παιδιά μιμούνται τη συμπεριφορά των γονιών τους και τη θεωρούν κοινωνικά αποδεκτή, και δεύτερον, η παρουσία προϊόντων καπνού στο σπίτι καθιστά την πρόσβαση σε αυτά πιο εύκολη. Το αποτέλεσμα είναι ότι η έναρξη με άτμισμα μπορεί να γίνει πρώιμη εμπειρία νικοτίνης, με πιθανή εξέλιξη σε σταθερή χρήση ή και σε εργασιακή καπνιστική συμπεριφορά αργότερα στη ζωή.
Παρά τις διαφορές στις μεθόδους μελέτης και τις κοινωνικές συνθήκες ανά χώρα, το συνολικό μήνυμα είναι ξεκάθαρο: οι γονείς ως πρότυπα συμπεριφοράς επηρεάζουν τις επιλογές των παιδιών τους, ακόμη και στον τομέα της νικοτίνης και του ατμίσματος. Η πρόληψη και η εκπαίδευση γύρω από τις συνέπειες του καπνίσματος στο σπίτι μπορούν να αποτελέσουν κρίσιμα βήματα για τη μείωση της χρήσης ηλεκτρονικών τσιγάρων από νεαρούς χρήστες.
