Η ξαφνική αίσθηση ότι το δωμάτιο γυρίζει, ότι το έδαφος κινείται ή ότι το σώμα περιστρέφεται ενώ παραμένει ακίνητο μπορεί να προκαλέσει έντονη αναστάτωση. Αυτό το σύμπτωμα ονομάζεται ίλιγγος και διαφέρει από τη γενικότερη ζάλη, η οποία μπορεί να περιγράφει αδυναμία, αστάθεια ή την αίσθηση ότι κάποιος πρόκειται να λιποθυμήσει.
Η αίσθηση της ισορροπίας βασίζεται στη συνεργασία του εσωτερικού αυτιού, της όρασης και των αισθητικών πληροφοριών που φτάνουν στον εγκέφαλο από τους μυς και τις αρθρώσεις. Το αιθουσαίο σύστημα, που βρίσκεται στο εσωτερικό αυτί, ανιχνεύει τις κινήσεις και τις αλλαγές της θέσης του κεφαλιού. Όταν οι πληροφορίες που λαμβάνει ο εγκέφαλος είναι ασύμφωνες ή διαταράσσεται η λειτουργία του συστήματος, μπορεί να εμφανιστεί ίλιγγος.
Μία συχνή αιτία είναι ο καλοήθης παροξυσμικός ίλιγγος θέσης. Προκαλείται όταν μικροσκοπικοί κρύσταλλοι στο εσωτερικό αυτί μετακινούνται σε σημείο όπου επηρεάζουν την αίσθηση της κίνησης. Συνήθως προκαλεί σύντομα επεισόδια ιλίγγου όταν το άτομο γυρίζει στο κρεβάτι, σκύβει ή στρέφει το κεφάλι του.
Άλλες αιτίες περιλαμβάνουν τη φλεγμονή του αιθουσαίου νεύρου, ορισμένες παθήσεις του εσωτερικού αυτιού και την αιθουσαία ημικρανία. Η διάρκεια, τα συνοδά συμπτώματα και οι συνθήκες εμφάνισης βοηθούν τον γιατρό να διακρίνει τις πιθανές αιτίες.
Κατά τη διάρκεια ενός επεισοδίου, είναι σημαντικό το άτομο να καθίσει ή να ξαπλώσει σε ασφαλές σημείο και να αποφύγει την οδήγηση ή άλλες δραστηριότητες που μπορεί να οδηγήσουν σε πτώση. Η θεραπεία εξαρτάται από την αιτία. Σε ορισμένες περιπτώσεις, ειδικοί χειρισμοί της κεφαλής μπορούν να επαναφέρουν τους μετατοπισμένους κρυστάλλους στη σωστή θέση, ενώ άλλες καταστάσεις μπορεί να χρειάζονται διαφορετική αντιμετώπιση ή αποκατάσταση της ισορροπίας.
Ο ξαφνικός ίλιγγος μαζί με δυσκολία στην ομιλία, αδυναμία ή μούδιασμα στη μία πλευρά του σώματος, διπλωπία ή αδυναμία βάδισης απαιτεί επείγουσα ιατρική βοήθεια, καθώς μπορεί να υποδηλώνει σοβαρό νευρολογικό πρόβλημα.
Ο ίλιγγος δεν είναι πάντα επικίνδυνος, αλλά δεν πρέπει να αντιμετωπίζεται με αυθαίρετη φαρμακευτική αγωγή. Η σωστή αξιολόγηση βοηθά στον εντοπισμό της αιτίας και στην επιλογή της κατάλληλης θεραπείας.
