Αν παρατηρήσουμε τον εαυτό μας στην καθημερινότητα, θα διαπιστώσουμε ότι σχεδόν πάντα χρησιμοποιούμε το ίδιο χέρι για να γράψουμε, να κρατήσουμε ένα ποτήρι, να ανοίξουμε μια πόρτα ή να χειριστούμε ένα αντικείμενο. Η επιλογή αυτή γίνεται τις περισσότερες φορές αυτόματα και αποτελεί αυτό που οι επιστήμονες αποκαλούν «χειρονομική προτίμηση» ή κυριαρχία του ενός χεριού.
Περίπου το 90% των ανθρώπων προτιμά το δεξί χέρι, ενώ ένα μικρότερο ποσοστό χρησιμοποιεί περισσότερο το αριστερό ή παρουσιάζει μικτή προτίμηση, ανάλογα με τη δραστηριότητα. Η τάση αυτή δεν σημαίνει ότι το ένα χέρι είναι γενικά καλύτερο από το άλλο. Αντίθετα, τα δύο χέρια φαίνεται να έχουν διαφορετικούς, συμπληρωματικούς ρόλους.
Πίσω από αυτή την ασυμμετρία βρίσκεται σε σημαντικό βαθμό ο τρόπος με τον οποίο είναι οργανωμένος ο εγκέφαλος. Τα δύο εγκεφαλικά ημισφαίρια δεν λειτουργούν ως απόλυτα πανομοιότυπα αντίγραφα. Ο έλεγχος των κινήσεων του δεξιού χεριού συνδέεται κυρίως με το αριστερό ημισφαίριο και αντίστροφα, ενώ η εξειδίκευση διαφορετικών περιοχών επιτρέπει την αποτελεσματικότερη εκτέλεση σύνθετων κινήσεων.
Έτσι, το χέρι που χρησιμοποιούμε περισσότερο για λεπτές κινήσεις μπορεί να έχει μεγαλύτερη εξάσκηση και καλύτερο συντονισμό. Σε μια δραστηριότητα όπως το γράψιμο, για παράδειγμα, το κυρίαρχο χέρι αναλαμβάνει την ακριβή κίνηση, ενώ το άλλο μπορεί να σταθεροποιεί το αντικείμενο ή να βοηθά στη διατήρηση της θέσης του. Η έρευνα δείχνει ότι αυτή η «κατανομή εργασίας» μεταξύ των δύο χεριών αποτελεί σημαντικό στοιχείο της ανθρώπινης κινητικότητας.
Ενδιαφέρον είναι επίσης ότι η προτίμηση δεν είναι πάντα απόλυτη. Ένας άνθρωπος μπορεί να χρησιμοποιεί κυρίως το δεξί χέρι για να γράφει, αλλά να προτιμά το αριστερό σε κάποια άλλη δραστηριότητα. Η χειρονομική προτίμηση επηρεάζεται από την ανάπτυξη, τη βιολογία και το περιβάλλον, επομένως δεν αποτελεί ένα απλό χαρακτηριστικό δύο κατηγοριών.
Με άλλα λόγια, το γεγονός ότι ένα χέρι «νιώθει» πιο φυσικό για μια συγκεκριμένη κίνηση είναι αποτέλεσμα της συνεργασίας ανάμεσα στον εγκέφαλο, το νευρικό σύστημα, την εξάσκηση και τον τρόπο με τον οποίο έχουμε μάθει να χρησιμοποιούμε το σώμα μας.
