Όταν ακούμε ότι κάποιος έχει ομάδα αίματος Α, Β, ΑΒ ή Ο, στην πραγματικότητα αναφερόμαστε σε συγκεκριμένα χαρακτηριστικά που βρίσκονται στην επιφάνεια των ερυθρών αιμοσφαιρίων. Τα χαρακτηριστικά αυτά ονομάζονται αντιγόνα και αποτελούν μέρος των συστημάτων ταξινόμησης του αίματος.
Το πιο γνωστό σύστημα είναι το ΑΒΟ. Στην ομάδα Α υπάρχουν αντιγόνα Α, στην ομάδα Β αντιγόνα Β, στην ΑΒ υπάρχουν και τα δύο, ενώ στην Ο δεν υπάρχουν ούτε Α ούτε Β αντιγόνα πάνω στα ερυθρά αιμοσφαίρια.
Υπάρχει και ένας δεύτερος σημαντικός παράγοντας, ο Rh. Όταν υπάρχει το συγκεκριμένο αντιγόνο, το αίμα χαρακτηρίζεται θετικό, ενώ όταν απουσιάζει χαρακτηρίζεται αρνητικό. Έτσι προκύπτουν οι οκτώ συνηθέστεροι συνδυασμοί, όπως Α+, Α-, Β+, Β-, ΑΒ+, ΑΒ-, Ο+ και Ο-.
Η ομάδα αίματος έχει ιδιαίτερη σημασία στις μεταγγίσεις. Αν κάποιος λάβει αίμα με αντιγόνα που το ανοσοποιητικό του σύστημα αναγνωρίζει ως ξένα, μπορεί να προκληθεί επικίνδυνη ανοσολογική αντίδραση. Για αυτό πριν από μια μετάγγιση πραγματοποιούνται ειδικοί έλεγχοι συμβατότητας.
Η ομάδα αίματος καθορίζεται γενετικά και κληρονομείται από τους γονείς. Δεν είναι κάτι που αλλάζει κατά τη διάρκεια της καθημερινής ζωής. Υπάρχουν, μάλιστα, πολλά περισσότερα αντιγόνα και συστήματα ομάδων αίματος πέρα από τα γνωστά ΑΒΟ και Rh.
Η γνώση της ομάδας αίματος δεν αφορά μόνο τις μεταγγίσεις. Ο Rh παράγοντας έχει σημασία και κατά την εγκυμοσύνη, καθώς σε συγκεκριμένες περιπτώσεις μπορεί να υπάρξει ασυμβατότητα μεταξύ μητέρας και εμβρύου.
Έτσι, αυτό που στην καθημερινότητα μοιάζει με έναν απλό συνδυασμό γραμμάτων και ενός συμβόλου έχει στην πραγματικότητα άμεση σχέση με τον τρόπο που το ανοσοποιητικό σύστημα αναγνωρίζει τα κύτταρα του αίματος.
