Ακόμη και μια διαδρομή που φαίνεται εύκολη στην αρχή μπορεί να μας κάνει να λαχανιάσουμε όταν αρχίζει η ανηφόρα. Τα πόδια βαραίνουν, οι παλμοί αυξάνονται και η αναπνοή γίνεται πιο γρήγορη και βαθιά. Δεν πρόκειται απλώς για μια αντίδραση στην κούραση, αλλά για έναν τρόπο με τον οποίο ο οργανισμός προσπαθεί να ανταποκριθεί στις αυξημένες ενεργειακές ανάγκες του σώματος.
Όταν περπατάμε σε επίπεδο έδαφος, οι μύες των ποδιών χρειάζονται συγκεκριμένη ποσότητα ενέργειας για να κινήσουν το σώμα. Στην ανηφόρα, όμως, πρέπει επιπλέον να το ανυψώνουν σε κάθε βήμα. Αυτό σημαίνει ότι οι μύες εργάζονται πιο έντονα και καταναλώνουν περισσότερη ενέργεια σε μικρότερο χρονικό διάστημα.
Για να καλύψει αυτή την αυξημένη ανάγκη, ο οργανισμός χρειάζεται να μεταφέρει περισσότερο οξυγόνο στους μυς. Η καρδιά αρχίζει να χτυπά γρηγορότερα, αυξάνοντας την ποσότητα αίματος που κυκλοφορεί, ενώ οι πνεύμονες επιταχύνουν την αναπνοή. Έτσι, εισέρχεται περισσότερο οξυγόνο στον οργανισμό και απομακρύνεται αποτελεσματικότερα το διοξείδιο του άνθρακα που παράγεται κατά την αυξημένη μυϊκή δραστηριότητα.
Το αίσθημα ότι «δεν μας φτάνει η ανάσα» συνδέεται σε μεγάλο βαθμό με τα σήματα που στέλνει ο εγκέφαλος. Καθώς αυξάνεται η προσπάθεια, ανιχνεύονται μεταβολές όπως η αύξηση του διοξειδίου του άνθρακα και η οξύτητα στο αίμα. Ο εγκέφαλος αντιλαμβάνεται αυτές τις αλλαγές και δίνει εντολή στο αναπνευστικό σύστημα να δουλέψει εντονότερα.
Η ένταση του λαχανιάσματος δεν είναι ίδια για όλους. Παίζει ρόλο η φυσική κατάσταση, η ηλικία, το σωματικό βάρος, ο ρυθμός με τον οποίο ανεβαίνουμε και το πόσο απότομη είναι η ανηφόρα. Ένα άτομο που γυμνάζεται συστηματικά μπορεί να ανεβαίνει την ίδια κλίση με μικρότερη αύξηση της αναπνοής, καθώς η καρδιά, οι πνεύμονες και οι μύες του είναι καλύτερα προσαρμοσμένοι στην άσκηση.
Το λαχάνιασμα, επομένως, είναι ένας φυσιολογικός μηχανισμός προσαρμογής στην αυξημένη προσπάθεια. Η ανηφόρα απλώς αποκαλύπτει πόσο γρήγορα μπορεί να αλλάξει η «δουλειά» που ζητάμε από το σώμα. Αν, ωστόσο, η δύσπνοια εμφανίζεται δυσανάλογα με την προσπάθεια ή συνοδεύεται από πόνο στο στήθος, ζάλη ή λιποθυμική τάση, χρειάζεται ιατρική αξιολόγηση.
