Έχετε παρατηρήσει ότι ένα χασμουρητό μπορεί να προκαλέσει αμέσως ένα δεύτερο; Αρκεί να δείτε κάποιον να χασμουριέται, να διαβάσετε τη λέξη ή ακόμη και να σκεφτείτε το χασμουρητό και ξαφνικά να αισθανθείτε την ανάγκη να κάνετε το ίδιο. Το φαινόμενο είναι τόσο συχνό ώστε έχει αποκτήσει ιδιαίτερο ενδιαφέρον για τους επιστήμονες, οι οποίοι προσπαθούν εδώ και χρόνια να εξηγήσουν γιατί το χασμουρητό είναι «μεταδοτικό».
Το μεταδοτικό χασμουρητό φαίνεται να συνδέεται με τον τρόπο με τον οποίο ο εγκέφαλος αντιλαμβάνεται και αντιγράφει ορισμένες συμπεριφορές. Όταν βλέπουμε κάποιον να χασμουριέται, ενεργοποιούνται περιοχές του εγκεφάλου που σχετίζονται με την παρατήρηση και την κοινωνική συμπεριφορά. Ο εγκέφαλος μπορεί, με έναν τρόπο, να «προετοιμάζει» το σώμα για να επαναλάβει την ίδια κίνηση.
Μία από τις θεωρίες που έχουν προταθεί συνδέει το φαινόμενο με την ενσυναίσθηση και την κοινωνική σύνδεση. Έχει παρατηρηθεί ότι το μεταδοτικό χασμουρητό μπορεί να εμφανίζεται συχνότερα μεταξύ ανθρώπων που έχουν στενότερη σχέση, όπως μέλη της ίδιας οικογένειας ή φίλοι. Ωστόσο, οι επιστήμονες δεν θεωρούν ότι αυτή είναι η μοναδική εξήγηση και τα ευρήματα δεν είναι απόλυτα ομοιόμορφα.
Παράλληλα, το χασμουρητό δεν φαίνεται να αποτελεί απλώς έναν τρόπο με τον οποίο ο οργανισμός προσπαθεί να πάρει περισσότερο οξυγόνο, όπως πιστευόταν παλαιότερα. Οι σύγχρονες θεωρίες εξετάζουν περισσότερο τον ρόλο του στη ρύθμιση της εγρήγορσης και της θερμοκρασίας του εγκεφάλου, χωρίς ωστόσο να υπάρχει μία οριστική απάντηση για όλες τις λειτουργίες του.
Ενδιαφέρον παρουσιάζει και το γεγονός ότι δεν αντιδρούν όλοι με τον ίδιο τρόπο. Κάποιοι άνθρωποι είναι ιδιαίτερα ευάλωτοι στο μεταδοτικό χασμουρητό, ενώ άλλοι μπορεί να βλέπουν κάποιον να χασμουριέται χωρίς να αισθάνονται καμία παρόρμηση να κάνουν το ίδιο.
Το χασμουρητό, επομένως, παραμένει ένα από τα πιο απλά αλλά και παράξενα καθημερινά φαινόμενα. Το ότι μπορεί να «περάσει» από άνθρωπο σε άνθρωπο δείχνει πόσο στενά συνδέονται η παρατήρηση, ο εγκέφαλος και η κοινωνική μας συμπεριφορά.
