Ο ύπνος είναι μια περίοδος κατά την οποία το σώμα αλλάζει ρυθμούς, όμως η καρδιά συνεχίζει αδιάκοπα τη λειτουργία της. Δεν σταματά όταν αποκοιμιόμαστε ούτε βρίσκεται σε κατάσταση πλήρους «ξεκούρασης». Αντίθετα, προσαρμόζει τη λειτουργία της στις ανάγκες του οργανισμού κατά τη διάρκεια των διαφορετικών σταδίων του ύπνου.
Όταν κοιμόμαστε, συνήθως μειώνονται οι απαιτήσεις του σώματος σε οξυγόνο και ενέργεια σε σχέση με την έντονη σωματική δραστηριότητα. Αυτό μπορεί να συνοδεύεται από χαμηλότερο καρδιακό ρυθμό και μεταβολές στη λειτουργία του αυτόνομου νευρικού συστήματος.
Ωστόσο, ο καρδιακός ρυθμός δεν παραμένει ίδιος καθ’ όλη τη διάρκεια της νύχτας. Ο ύπνος αποτελείται από διαφορετικά στάδια και το σώμα μετακινείται επανειλημμένα ανάμεσά τους. Ιδιαίτερα κατά τη φάση REM, στην οποία εμφανίζονται συχνότερα έντονα όνειρα, η δραστηριότητα του αυτόνομου νευρικού συστήματος μπορεί να παρουσιάζει μεγαλύτερες διακυμάνσεις.
Αυτό σημαίνει ότι η καρδιά μπορεί να επιταχύνει ή να επιβραδύνει προσωρινά κατά τη διάρκεια της νύχτας. Παράλληλα, η αναπνοή και η αρτηριακή πίεση μεταβάλλονται επίσης ανάλογα με το στάδιο του ύπνου.
Η καρδιά δεν λειτουργεί με έναν απολύτως σταθερό ρυθμό ούτε κατά τη διάρκεια της ημέρας. Αντιδρά συνεχώς στις ανάγκες του οργανισμού. Όταν περπατάμε ή ανεβαίνουμε σκάλες, χρειάζεται να αυξήσει την παροχή αίματος. Όταν κοιμόμαστε, οι απαιτήσεις είναι διαφορετικές και η λειτουργία της προσαρμόζεται.
Η συνεχής λειτουργία της είναι απαραίτητη επειδή ακόμη και στον ύπνο τα όργανα χρειάζονται οξυγόνο και θρεπτικά συστατικά. Ο εγκέφαλος, οι πνεύμονες, οι νεφροί και όλοι οι υπόλοιποι ιστοί εξακολουθούν να λειτουργούν.
Γι’ αυτό ο ύπνος δεν πρέπει να θεωρείται κατάσταση πλήρους αδράνειας. Είναι μια περίοδος κατά την οποία το σώμα αλλάζει λειτουργικό τρόπο, ενώ βασικά συστήματα, όπως το καρδιαγγειακό, συνεχίζουν να εργάζονται αδιάκοπα.
