Για τους περισσότερους ανθρώπους, το άκουσμα της φωνής τους σε μια ηχογράφηση προκαλεί ένα παράξενο συναίσθημα. Συχνά η φωνή ακούγεται πιο λεπτή, πιο ψηλή ή απλώς διαφορετική από αυτή που έχουμε συνηθίσει να ακούμε. Παρότι η ηχογράφηση αποτυπώνει περίπου τον ήχο που ακούν οι άλλοι, ο εγκέφαλός μας έχει μάθει να αναγνωρίζει τη φωνή μας με έναν διαφορετικό τρόπο.
Όταν μιλάμε, ο ήχος της φωνής φτάνει στα αυτιά μας από δύο διαφορετικές διαδρομές. Η μία είναι μέσω του αέρα, όπως συμβαίνει και όταν ακούμε τη φωνή ενός άλλου ανθρώπου. Η δεύτερη είναι μέσω των δονήσεων που μεταδίδονται από τους ιστούς και τα οστά του κεφαλιού προς το εσωτερικό του αυτιού. Αυτή η λεγόμενη οστική αγωγή προσθέτει χαμηλότερες συχνότητες στον ήχο που αντιλαμβανόμαστε.
Όταν ακούμε μια ηχογράφηση, η δεύτερη διαδρομή απουσιάζει. Ακούμε τη φωνή αποκλειστικά μέσω του αέρα, με αποτέλεσμα να μας φαίνεται διαφορετική. Δεν έχει αλλάξει πραγματικά η φωνή μας· έχει αλλάξει ο τρόπος με τον οποίο φτάνει στον εγκέφαλο.
Υπάρχει όμως και ένας ψυχολογικός παράγοντας. Ο εγκέφαλος δημιουργεί συνεχώς προβλέψεις σχετικά με τους ήχους που περιμένει να ακούσει. Επειδή έχουμε συνηθίσει τη δική μας φωνή όπως την ακούμε κατά την ομιλία, η ηχογραφημένη εκδοχή μπορεί να μην ταιριάζει με αυτή την εσωτερική «πρόβλεψη». Η διαφορά αυτή δημιουργεί την αίσθηση ότι ακούμε κάποιον άλλο.
Παράλληλα, η φωνή αποτελεί σημαντικό στοιχείο της προσωπικής μας ταυτότητας. Ο εγκέφαλος δεν επεξεργάζεται απλώς τον ήχο, αλλά τον συνδέει με την εικόνα που έχουμε για τον εαυτό μας. Για αυτό μια μικρή διαφορά στην ένταση, στον τόνο ή στον ρυθμό μπορεί να μας κάνει να αισθανθούμε ότι η ηχογράφηση δεν μας αντιπροσωπεύει.
Με τον καιρό, ωστόσο, μπορούμε να συνηθίσουμε την ηχογραφημένη φωνή μας. Όσο περισσότερο την ακούμε, τόσο λιγότερο ασυνήθιστη γίνεται, καθώς ο εγκέφαλος προσαρμόζει τις προσδοκίες του.
Επομένως, η παράξενη αίσθηση που προκαλεί μια ηχογράφηση δεν σημαίνει ότι η φωνή μας ακούγεται περίεργη στους άλλους. Σημαίνει κυρίως ότι εμείς ακούμε για πρώτη φορά τη φωνή μας με τον τρόπο που την ακούν οι γύρω μας.
