Το ανθρώπινο σώμα προσπαθεί συνεχώς να διατηρεί τη θερμοκρασία του σε ένα σχετικά σταθερό επίπεδο. Όταν όμως μετακινούμαστε απότομα από ένα πολύ ζεστό σε ένα πολύ κρύο περιβάλλον ή το αντίστροφο, ο οργανισμός χρειάζεται να προσαρμοστεί γρήγορα. Αυτή η διαδικασία μπορεί να προκαλέσει διάφορες προσωρινές αντιδράσεις, από ανατριχίλα και εφίδρωση μέχρι αλλαγές στην αναπνοή και την κυκλοφορία του αίματος.
Στο κρύο, τα αιμοφόρα αγγεία κοντά στην επιφάνεια του δέρματος συστέλλονται. Με αυτόν τον τρόπο περιορίζεται η απώλεια θερμότητας προς το περιβάλλον και διατηρείται περισσότερη θερμότητα στο εσωτερικό του σώματος. Παράλληλα, οι μύες μπορεί να αρχίσουν να συσπώνται γρήγορα και ακούσια, προκαλώντας το γνωστό τρέμουλο. Οι συσπάσεις αυτές παράγουν θερμότητα και αποτελούν έναν από τους μηχανισμούς άμυνας του οργανισμού απέναντι στο κρύο.
Όταν αντίθετα βρεθούμε ξαφνικά σε πολύ ζεστό περιβάλλον, τα αγγεία του δέρματος διαστέλλονται, αυξάνοντας τη ροή του αίματος προς την επιφάνεια του σώματος. Παράλληλα ενεργοποιείται η εφίδρωση. Όταν ο ιδρώτας εξατμίζεται από το δέρμα, απομακρύνεται θερμότητα και έτσι βοηθά στην ψύξη του οργανισμού.
Οι απότομες αλλαγές θερμοκρασίας μπορούν επίσης να επηρεάσουν προσωρινά την αρτηριακή πίεση και τους καρδιακούς παλμούς. Στο κρύο, η συστολή των αγγείων μπορεί να αυξήσει την αρτηριακή πίεση, ενώ η ζέστη και η απώλεια υγρών μέσω του ιδρώτα μπορεί να οδηγήσουν σε πτώση της πίεσης και αίσθημα αδυναμίας ή ζάλης σε ορισμένους ανθρώπους.
Η μετάβαση από πολύ ζεστό σε πολύ κρύο αέρα μπορεί επίσης να γίνει αισθητή στο αναπνευστικό σύστημα. Ο ψυχρός και ξηρός αέρας μπορεί να ερεθίσει τους αεραγωγούς, προκαλώντας βήχα ή δυσφορία, ιδιαίτερα σε ανθρώπους με ευαίσθητους αεραγωγούς.
Αυτό δεν σημαίνει ότι κάθε αλλαγή θερμοκρασίας είναι επικίνδυνη. Ο οργανισμός διαθέτει εξαιρετικούς μηχανισμούς θερμορρύθμισης και συνήθως προσαρμόζεται γρήγορα. Ωστόσο, η έντονη ζέστη ή το ακραίο κρύο μπορεί να γίνει επικίνδυνο, ιδιαίτερα όταν η έκθεση είναι παρατεταμένη ή συνδυάζεται με έντονη σωματική δραστηριότητα.
Σε πολύ ζεστές συνθήκες είναι σημαντική η επαρκής πρόσληψη υγρών και η αποφυγή παρατεταμένης έκθεσης στον ήλιο. Σε χαμηλές θερμοκρασίες, αντίστοιχα, χρειάζεται κατάλληλος ρουχισμός και περιορισμός της έκθεσης.
Η απότομη αλλαγή θερμοκρασίας, επομένως, δεν «μπερδεύει» το σώμα. Ενεργοποιεί μια σειρά από φυσιολογικές αντιδράσεις που έχουν ως στόχο να προστατεύσουν τον οργανισμό και να διατηρήσουν τη θερμοκρασία του στα επιθυμητά επίπεδα.
