Η διακοπή του καπνίσματος είναι μία από τις σημαντικότερες κινήσεις για την προστασία των πνευμόνων. Το όφελος δεν αρχίζει μετά από χρόνια, αλλά από τις πρώτες ημέρες, καθώς ο οργανισμός σταδιακά απομακρύνεται από τις επιπτώσεις του καπνού και ξεκινά διαδικασίες αποκατάστασης. Παρότι ο βαθμός ανάκαμψης διαφέρει από άνθρωπο σε άνθρωπο, η διακοπή περιορίζει την περαιτέρω βλάβη και βελτιώνει τη λειτουργία του αναπνευστικού συστήματος.
Ο καπνός του τσιγάρου ερεθίζει συνεχώς τους αεραγωγούς και επηρεάζει τους μικροσκοπικούς κροσσούς που καλύπτουν το εσωτερικό τους. Οι κροσσοί λειτουργούν σαν ένα φυσικό σύστημα καθαρισμού, μετακινώντας βλέννα και σωματίδια προς τον λαιμό. Με το κάπνισμα η λειτουργία τους διαταράσσεται, με αποτέλεσμα να συσσωρεύονται περισσότερη βλέννα και ερεθιστικοί παράγοντες.
Μετά τη διακοπή, οι κροσσοί μπορούν σταδιακά να επανακτήσουν τη λειτουργία τους. Καθώς το σύστημα καθαρισμού των αεραγωγών βελτιώνεται, μπορεί για ένα διάστημα να παρατηρηθεί περισσότερο βήξιμο ή αποβολή βλέννας. Αυτό δεν σημαίνει απαραίτητα ότι οι πνεύμονες επιδεινώνονται· μπορεί να αποτελεί μέρος της διαδικασίας απομάκρυνσης συσσωρευμένων εκκρίσεων.
Παράλληλα, μειώνεται ο συνεχής ερεθισμός των αεραγωγών. Με την πάροδο του χρόνου, πολλοί πρώην καπνιστές παρατηρούν λιγότερο βήχα, μικρότερη παραγωγή φλέγματος και ευκολότερη αναπνοή. Η αντοχή στη σωματική δραστηριότητα μπορεί επίσης να βελτιωθεί, καθώς το αναπνευστικό και καρδιαγγειακό σύστημα λειτουργούν χωρίς τη συνεχή επιβάρυνση από τον καπνό.
Η διακοπή δεν μπορεί να αντιστρέψει κάθε βλάβη που έχει ήδη προκληθεί. Σε ανθρώπους που έχουν αναπτύξει χρόνια πνευμονοπάθεια ή άλλες σοβαρές αλλοιώσεις, η υπάρχουσα βλάβη μπορεί να παραμείνει. Ωστόσο, η διακοπή μειώνει σημαντικά τον κίνδυνο περαιτέρω επιδείνωσης και περιορίζει την έκθεση σε καρκινογόνες ουσίες.
Επιπλέον, όσο περνά ο χρόνος χωρίς κάπνισμα, μειώνεται ο κίνδυνος εμφάνισης καρκίνου του πνεύμονα και άλλων σοβαρών παθήσεων που σχετίζονται με το κάπνισμα. Η βελτίωση είναι σταδιακή και συνεχίζεται για χρόνια.
Οι πνεύμονες, επομένως, δεν «καθαρίζουν» από τη μία ημέρα στην άλλη. Με τη διακοπή, όμως, σταματά η συνεχής έκθεση στον καπνό και δίνεται στον οργανισμό η δυνατότητα να λειτουργήσει και να επανέλθει όσο περισσότερο επιτρέπει η υπάρχουσα κατάσταση της υγείας.
