Το DNA συχνά παρουσιάζεται σαν ένα σταθερό εγχειρίδιο οδηγιών που παραμένει ίδιο από τη γέννηση μέχρι το τέλος της ζωής. Στην πραγματικότητα, η εικόνα είναι πιο σύνθετη. Καθώς τα κύτταρα διαιρούνται και λειτουργούν, μπορούν να συσσωρεύουν μικρές αλλαγές στο γενετικό τους υλικό.
Αυτό σημαίνει ότι δεν είναι απαραίτητα όλα τα κύτταρα ενός ανθρώπου απόλυτα γενετικά πανομοιότυπα. Μπορούν να εμφανιστούν διαφορετικές μεταλλάξεις σε διαφορετικές ομάδες κυττάρων, δημιουργώντας ένα είδος γενετικού «μωσαϊκού».
Οι αλλαγές αυτές μπορεί να προκύψουν για διάφορους λόγους. Ορισμένες σχετίζονται με φυσιολογικά λάθη που συμβαίνουν όταν αντιγράφεται το DNA, ενώ άλλες μπορεί να συνδέονται με περιβαλλοντικούς παράγοντες ή με τη φυσική φθορά των κυττάρων.
Το σημαντικό είναι ότι η ύπαρξη μιας γενετικής αλλαγής δεν σημαίνει αυτόματα ότι υπάρχει ασθένεια. Πολλές μεταλλάξεις δεν έχουν αισθητή επίδραση στη λειτουργία του οργανισμού. Άλλες μπορεί να επηρεάζουν μόνο συγκεκριμένα κύτταρα και να παραμένουν χωρίς εμφανή συνέπεια.
Η επιστήμη μελετά ιδιαίτερα αυτό το φαινόμενο επειδή βοηθά στην κατανόηση της γήρανσης αλλά και ορισμένων ασθενειών. Σε ορισμένες περιπτώσεις, για παράδειγμα, μια σειρά γενετικών αλλαγών σε έναν πληθυσμό κυττάρων μπορεί να συμβάλει στην ανάπτυξη καρκίνου.
Η σύγχρονη γενετική έρευνα έχει καταστήσει δυνατή την ανίχνευση ακόμη και πολύ μικρών διαφορών ανάμεσα σε κύτταρα. Αυτό έχει αλλάξει την αντίληψή μας για το ανθρώπινο σώμα: δεν πρόκειται για ένα απόλυτα ομοιογενές σύνολο κυττάρων, αλλά για ένα δυναμικό σύστημα στο οποίο το DNA μπορεί να μεταβάλλεται σε μικρή κλίμακα κατά τη διάρκεια της ζωής.
Το γεγονός αυτό δεν σημαίνει ότι το γενετικό μας υλικό «χαλάει» συνεχώς. Ο οργανισμός διαθέτει μηχανισμούς επιδιόρθωσης του DNA και ελέγχου των κυττάρων. Οι περισσότεροι άνθρωποι, επομένως, ζουν φυσιολογικά παρά το γεγονός ότι στο σώμα τους υπάρχουν πολλές μικρές γενετικές διαφορές.
